Konya’da tefeyyüz ederek Sultân İzzeddîn Keykâvûs ümerâsından oldu. Ba’dehû Sultân Alâeddîn Keykûbâd’a pervâne vü emîr [22]-i meclis oldu. 637’de Baba İshâk’ın isyânında Amasya vâlîsi olup süratle geldi. Amasya’yı muhâsara edib Baba İshâk’ın cemiyyet-i bâgıyyesini perîşân ve kendisini tutup salben i’dâm etdi.
Lâkin Baba İshâk’ın avenesi fırsat gözetip 638’de emîr-i müşârün-ileyhin hânesine hücûm ederek şehîd etdiler. Meşâhîr-i ümerâdan âlî-himmet, bir merd-i şeci’ ve dindâr idi. Küpceğiz Mahallesi’nde bir hâne derûnunda ziyâretgâh olan kabir, Hacı Armağan Şah’ın mezârı zann olunur.
Günümüz Türkçesiyle
Konya'da yetişerek Sultan İzzeddin Keykâvus'un emirlerinden oldu. Sonra Sultan Alâeddin Keykubad'ın pervanesi ve meclis emiri oldu. 637'de [1239-40] Baba İshak'ın isyanı sırasında Amasya valisi olarak hızla geldi. Amasya'yı kuşatıp Baba İshak'ın isyancı topluluğunu dağıttı, kendisini de yakalayıp asarak idam etti.
Ancak Baba İshak'ın adamları fırsat kollayıp 638'de [1240-41] adı geçen emirin evine saldırarak onu şehit ettiler. Tanınmış emirlerden, yüksek gayretli, yiğit ve dindar bir kişiydi. Küpceğiz Mahallesi'nde bir evin içinde ziyaretgâh olan kabir, Hacı Armağan Şah'ın mezarı sanılır.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- pervâne: Selçuklu sarayında mühür ve yazışmalardan sorumlu üst görevli
- emîr-i meclis: sultan meclisinin düzenini gözeten emir
- cemiyyet-i bâgıyye: isyancı topluluk
- salben i'dâm: asarak öldürme
- avene: yardımcılar, yandaşlar
- emîr-i müşârün-ileyh: yukarıda adı geçen emir
- ziyâretgâh: ziyaret edilen kutsal yer
Babai İsyanı ve Armağan Şah
Baba İlyas ile müridi Baba İshak'ın başını çektiği Babai isyanı 1240'ta Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Keyhüsrev'e karşı patlak verdi ve Anadolu Selçuklu tarihinin en büyük Türkmen ayaklanmalarından sayılır. Kaynaklara göre Baba İlyas Amasya'daki Harşena Kalesi'ne çekildi, Mübârizeddin Armağan Şah komutasındaki Selçuklu kuvvetleri tarafından kuşatıldı, yakalandı ve idam edildi. Kimi anlatılarda cesedinin kale burçlarına asıldığı söylenir. Haberi alan Baba İshak Amasya'ya geldi ve yandaşları Armağan Şah'ı öldürdü. Hüsameddin'in anlatısı bu akışla örtüşür; ancak Baba İlyas'ı değil, Baba İshak'ı idam edilen kişi olarak anması dikkat çeker. Öteki kaynaklarda kuşatılıp idam edilen Baba İlyas'tır, Baba İshak ise aynı yılın sonunda Malya Ovası'nda yenilgiye uğramıştır.
Mezar Sorunu
Hüsameddin, Küpceğiz Mahallesi'ndeki evin içinde bulunan kabrin Armağan Şah'a ait olduğunu kesin değil, tahmin olarak aktarır ("zann olunur"). Bu mezarın bugünkü durumu ve kimliğine dair başka bir kaynak bulunamadı.
Kaynakça
Birincil kaynaklar
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 17–17. amasya.bel.tr
Akademik çalışmalar
Kitaplar
Diğer kaynaklar