Köprülüdür. 188’inci bölükde mukayyed sipâhî olup Şirvân Muharebâtında nâm kazandı. 998’de sipâhî [51] ocağında çavuş, ba’dehû ocak kethüdâsı oldu. 1007’de ma’zûl olup sonra Amasyalı Goncazâde Hızır Paşa kethüdâsı olarak teayyün etdi. 1021 sâlinden sonra vefât eyledi.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Aydın Ağa-Kethüdâ
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 26 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Köprülüdür. 188'inci bölükte kayıtlı sipahi olup Şirvan savaşlarında ün kazandı. 998'de [1589-90] sipahi ocağında çavuş, sonra ocak kethüdası oldu. 1007'de [1598-99] görevden alınıp sonra Amasyalı Goncazâde Hızır Paşa'nın kethüdası olarak belirdi. 1021 yılından [1612-13] sonra öldü.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- mukayyed: kayıtlı, deftere geçmiş
- sipâhî ocağı: kapıkulu atlı askerlerinin teşkilatı
- çavuş: ocakta emir ve haberleri ileten, düzeni gözeten üst rütbeli görevli
- kethüdâ: bir ocağın ya da bir vezirin işlerini yürüten yardımcı, kâhya
- ma'zûl: görevden alınmış
- teayyün: ortaya çıkma, belirme
Şirvan Savaşları ve Sipahi Ocağı
Metindeki "Şirvan muharebeleri", Osmanlı-Safevî savaşının (1578-1590) Kafkasya cephesidir. Savaş 1578'de Lala Mustafa Paşa'nın Çıldır'da Safevî ordusunu yenip Tiflis'e girmesiyle başlamış, Şirvan ve Dağıstan hareketlerini de içeren uzun bir sefer dizisine dönüşmüştür. Aydın Ağa'nın şöhret kazandığı yılları bu savaşlar belirler; 998 [1589-90] ise savaşın son yıllarına düşer.
Amasya'da yerleşik kapıkulu sipahilerini 17. yüzyılın ilk yarısı için ele alan bir çalışma bulunmaktadır; ancak Aydın Ağa'ya dair ayrıntı orada okunamadı. Efendisi Goncazâde Hızır Paşa, Amasyalı vezirler arasında anılan bir kişidir. 188'inci bölük ifadesinin hangi birliği gösterdiği belirlenemedi. Başka kaynaklarda Aydın Ağa'ya dair bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
Birincil kaynaklar
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 26–26. amasya.bel.tr
Akademik çalışmalar
- "Sipahi", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/sipahi
- "Medine-i Amasya Sâkinlerinden Kapıkulu Sipahileri: 17. Yüzyılın İlk Yarısında Amasya'da Sosyo-Politik Hayata Bir Bakış", Academia. https://www.academia.edu/11809736/
Diğer kaynaklar
- "Osmanlı-Safevî Savaşı (1578-1590)". https://tr.wikipedia.org/wiki/1578-1590_Osmanlı-Safevî_Savaşı