AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Aydın Bey-Aydınoğlu

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 26 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasyalıdır. Ümerâdan Ali Bey bin Aydın Bey’in mahdûmu olup pederinin intikâlinde birâderi Hasan Bey’le Emîr Hasan Alânî, nâm-ı diğer Saz mâlikânesi mutasarrıfı oldu. Ze’ametle hidemât-ı harbiyede yararlıklar gösterip mir-livâ olmuşdu. 920’de İrân harbine gidip Çaldıran Sahrâsında şehîd oldu. Mahdûmu Habîb Çelebi’dir.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Emirlerden Aydın Bey oğlu Ali Bey'in oğludur. Babasının ölümünde kardeşi Hasan Bey ile birlikte "Emîr Hasan Alânî" diye de bilinen Saz mülkünün sahibi oldu. Zeametle savaş hizmetlerinde yararlıklar gösterip mirlivâ (sancak beyi) olmuştu. 920'de [1514] İran savaşına gidip Çaldıran Ovası'nda şehit oldu. Oğlu Habîb Çelebi'dir.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • ze'âmet: yüksek gelirli askerî dirlik
  • hidemât-ı harbiyye: savaş hizmetleri
  • mir-livâ: sancak beyi
  • İrân harbi: Safevîlerle yapılan Çaldıran Savaşı

Çaldıran Savaşı ve Amasya

Ali Bey'in şehit olduğu Çaldıran Savaşı, 23 Ağustos 1514'te Yavuz Sultan Selim ile Safevî Şahı İsmail arasında yapılmış, Osmanlı ordusunun kesin zaferiyle sonuçlanmıştır. Osmanlı tarafında Rumeli beylerbeyi ve on kadar sancak beyi öldü. Hüsameddin'in "mir-livâ" dediği Ali Bey'in, ölen sancak beyleri arasında olup olmadığı belirlenemedi. Hüsameddin bu bilgiyi hangi kaynaktan aldığını belirtmez.

Savaşın Amasya ile özel bir bağı vardır. Selim, savaştan sonra 1514 kışını Amasya'da geçirdi ve Şah İsmail'in elçilerini burada kabul etti.

Metindeki "Saz mülkü" ve oğlu Habîb Çelebi'nin soyu, 62. maddedeki Aydın Paşa'ya uzanan zinciri açar: Habîb Çelebi'nin soyundan gelenler arasında Yemen beylerbeyi Aydın Paşa vardır. Ali Bey'in kendisi hakkında başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

Akademik çalışmalar

6. Cilt içindekiler