Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 26 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Köprülüdür. Amasya’da tahsîl-i ulûm edib ders-i âm [50] oldu. Ba’dehû Saraclar Şeyhi eş-Şeyh Zekeriyâ-yı Halvetî sohbetlerinde tasfiye-i derûn ederek hilâfet-nâme aldı. Köprü’ye avdetle Kedağra’da Hacı Beyzâde Halîl Bey’in yaptırdığı tekkeye şeyh oldu.
Orada terbiye-i tâlibîn, tedrîs ü iftâ ile iştigâl ederek 898 senesi ramazânında dâr-ı kudse intikâl etdi. Âlim, zâhid, müttakî, müteşerri’ bir zât idi. “Halîl Bey Zâviyesi, Aydın Şeyh Tekkesi” diye meşhûr oldu. Mahdûmu Pir Nefes Çelebi’dir.
Köprülüdür. Amasya'da ilim öğrenip herkese açık ders verir oldu. Sonra Saraçlar Şeyhi Şeyh Zekeriyya-yı Halvetî'nin sohbetlerinde kalbini arındırarak hilâfetname (şeyhlik icazeti) aldı. Köprü'ye dönüp Kedağra'da Hacı Beyzâde Halil Bey'in yaptırdığı tekkeye şeyh oldu.
Orada müridleri yetiştirmek, ders vermek ve fetva yazmakla uğraşarak 898 yılının ramazanında [Haziran-Temmuz 1493] öldü. Âlim, dünyadan elini çekmiş, takvalı, şeriata bağlı biriydi. "Halil Bey Zaviyesi, Aydın Şeyh Tekkesi" diye ünlendi. Oğlu Pir Nefes Çelebi'dir.
Halvetîliğin Osmanlı topraklarındaki ilk güçlü merkezlerinden biri Amasya'dır. Şehirdeki ilk Halvetî şeyhi Pîr İlyas (ö. 1429), ondan sonra da Şeyh Zekeriyya Halvetî çevrede geniş saygı görmüş, tarikatın Amasya'da yayılmasını sağlamıştır. Şeyh Zekeriyya'nın halifelerinden İğnecizâde Safiyüddin Mahmud (ö. 1487-88) Saraçhane'de görev yapmış, Şehzade Bayezid'in Amasya valiliği sırasında güvenini kazanmıştır. Aydın Şeyh, Hüsameddin'e göre bu çevrede yetişip Köprü'ye dönen bir halifedir.
Metindeki "Saraçlar Şeyhi" ifadesi, Saraçhane semtindeki tekkenin şeyhi anlamındadır. Zekeriyya Halvetî, Saraçhane Camii bahçesindeki türbede yatar; babasından miras kalan araziyi türbesinde cüz okunması için vakfetmiştir.
Köprü'deki tekkenin kurucusu Hacı Beyzâde Halil Bey ile Pir Nefes Çelebi'ye dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı. Tekke bugün için yerinde bulunmuş bir yapı olarak belirlenemedi.
Birincil kaynaklar
Akademik çalışmalar
Diğer kaynaklar