Emrî Ahmed Efendi-Mecdî-zâde

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Amasya Müftüsü Hâfız Abdurrahman Kâmil Efendi'nin oğludur. Öğrenimini babasının yanında tamamlayarak…

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

• mahdûm: oğul
• ikmâl-i tahsîl: öğrenimi tamamlama
• derkenâr: kenar notu

Yarım Kalan Kayıt

Metin cümle ortasında kesilir. Kitabı yayına hazırlayanların dipnotuna göre yazar, Emrî Ahmed Efendi ile ilgili kenar notunu eksik bırakmıştır. Bu yüzden Ahmed Efendi'nin öğrenimi, görevleri ve ölüm tarihi Hüsameddin'den öğrenilemez. Aşağıdaki bilgiler, bu boşluğu dolduran başka kaynaklardan gelir.

Ahmed Emrî Yetkin

Amasya müftüsü Abdurrahman Kâmil Efendi'nin oğlu ve "Emrî" mahlaslı şair, 1304'te [1886-87] Amasya'da doğmuş, 6 Mayıs 1974'te orada ölmüş Ahmed Emrî Yetkin'dir; Hüsameddin'in "Emrî Ahmed Efendi-Mecdî-zâde" maddesi büyük olasılıkla onu anlatır. Eşleştirme, baba adı, mahlas ve aile adından yapılan bir çıkarımdır. Kendi yazdığı hâl tercümesine göre ulemâ soyundan gelen bir ailenin çocuğudur. Mektepten sonra iki buçuk yıl rüşdiyeye gitmiş, babasının müderris olduğu Bekir Paşa Medresesi'nde okuyarak 1908'de icâzet almıştır. Dârülmuallimîn'i bitirmiş, 1911'de ders-i âm olmuştur. Amasya Şer'iyye Mahkemesi kâtipliği, Dârülhilâfe Medresesi'nde Türkçe ve kitâbet muallimliği, ardından tahakkuk kâtipliği ve nâfia memurluğu yapmış, 1943'te emekli olmuştur. "Sübha-i Emrî" (Ankara 1971) gibi risaleleri ve elyazması şiir mecmuaları vardır; bir mecmuası Amasya Beyazıt Kütüphanesi'ndedir. Mevlevîlerle yazışmaları bilinir. Bu ayrıntılar, Hüsameddin'in yarım bıraktığı notu tamamlar niteliktedir.

Babası: Abdurrahman Kâmil Efendi

Metinde "Mecdî-zâde" diye anılan aile, büyük olasılıkla Amasya müftüsü Abdurrahman Kâmil Yetkin'in (1850-1941) ailesidir; hâfızlık, müftülük ve "Mecîdîzâde" lakabı bunu düşündürür, ancak eşleştirme çıkarımdır. Amasya'da doğmuş, ataları iki yüzyıl kadar önce Kırım Bahçesaray'dan gelip Mecitözü'nün Doğla köyüne yerleşmiştir; bu yüzden aileye "Mecîdîzâde" denmiştir. Abdurrahman Efendi hıfzını 1861'de bitirmiş, Amasya Rüşdiyesi'nin ardından Mehmed Paşa Medresesi'ne devam etmiş, 1879'da icâzet almış ve aynı yıl Bekir Paşa Medresesi'ne müderris atanmıştır. Mayıs 1900'de Amasya müftülüğüne getirilmiş, Eylül 1915'te yaş haddinden emekli olmuş, Temmuz 1922'de yeniden Amasya müftüsü atanıp ölümüne kadar görevde kalmıştır.

Mustafa Kemal Paşa'nın 12 Haziran 1919'da Amasya'ya gelişinde onu ilk karşılayanlar arasında yer almış, ertesi gün Beyazıt Camii'nde verdiği vaaz şehirde büyük etki yapmış, Amasya Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti'nin on yedi üyesinden biri olmuştur. Kardeşi Sâdık Efendi ile çocukları Ahmed Emrî, Sabri ve Mustafa Niyâzî'nin müftülük ve vaizlik yaptığı yazılır. Ahmed Emrî'nin Abdurrahman Kâmil Efendi'nin oğlu olduğu başka kaynaklarda da yazılıdır. Hâfız Abdurrahman Kâmil'in Sultan Bayezid Camii'ndeki vaazları ve bir "Nakd-i Hâtır" adlı eseri de kayıtlıdır.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

• Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 7. Cilt, s. 350–350. amasya.bel.tr

Akademik çalışmalar

• Kâmil Şahin, "Yetkin, Abdurrahman Kâmil", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/yetkin-abdurrahman-kamil
• Muammer Ülker, "Yetkin, Ahmet Emri", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/yetkin-ahmet-emri

Kitaplar

• Yakup Şafak, "Ahmed Emrî Yetkin'in Yazma Bir Mecmuası ve Bu Mecmuada Bulunan Mevlevî Şairler", Mevlâna ve Mevlevîlik Harsiyatı 1, Selçuk Üniversitesi Yayınları, Konya, 2025, s. 753–768.