AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Emrî Ahmed Çelebi-Hacı Beyzâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 350 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ

Özgün Metin

Amasyalıdır. Züamâdan İbrâhim Bey’in mahdûmudur. Tahsîl-i maârif ederek Hacı Beyzâde Mehmed Paşa’nın kâtib-i dîvânı oldu. Müşârün-ileyhin vefâtında Amasya‘da ikâmet ederek ceddînin evkâfına mütevellî olduğu halde 1029’da vefât etdi. Kâtib, şâir, maârif-âşina idi. [285]

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Zeamet sahiplerinden İbrâhim Bey'in oğludur. Öğrenim görüp Hacı Beyzâde Mehmed Paşa'nın divan kâtibi oldu. Adı geçen paşanın ölümünden sonra Amasya'da oturup dedesinin vakıflarına mütevelli iken 1029'da [1619-20] öldü. Kâtip, şair ve ilim ile kültüre meraklı biriydi.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • züamâ: zeamet sahipleri; zeamet, geliri yüksek bir askerî tımar
  • kâtib-i dîvân: divan kâtibi
  • müşârün-ileyh: adı geçen kişi
  • ceddî: dedesi ya da atası
  • evkâf: vakıflar
  • mütevellî: vakfın yönetimini yürüten kişi
  • maârif-âşina: bilgi ve kültürle ilgili, ilme meraklı

Hacı Beyzâde Ailesi

Metindeki "Hacı Beyzâde Mehmed Paşa" ile Ahmed Çelebi'nin dedesi arasındaki ilişki okunan kaynaklarda belirlenemedi; "Hacı Beyzâde" soyadı aileyi çağrıştırır, ancak Mehmed Paşa'nın kimliği ve görevleri bulunamadı. Hüsameddin, kitabının başka yerlerinde Hacı Beyzâdeler'i Amasya'da Hakala yöresinden tanınmış bir aile olarak anar: Kasım Bey'in Hakala'da bir medrese yaptırıp vakfettiğini, Mirza Bey'in 935'te [1528-29] bir cami, Muhyiddin Bey'in 947'de [1540-41] bir medrese ve hamam yaptırdığını yazar. Başka bir araştırma da Hakala'da Hacı Beyzâde Muhyiddin Mehmed Çelebi'nin 1541'de yaptırdığı Muhyiddin Bey Medresesi'nin XIX. yüzyıl ortalarına kadar hizmet verdiğini bildirir. Bu bilgiler, Hacı Beyzâde adının Amasya'da vakıf kurmuş bir ailenin adı olduğunu gösterir; Ahmed Çelebi'nin bu ailenin vakıflarına mütevelli olup olmadığı belirtilmemiştir.

Emrî Ahmed Çelebi

Ahmed Çelebi'nin şiirlerine, "Emrî" mahlasına ya da babası zeamet sahibi İbrâhim Bey'e dair okunan kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

7. Cilt içindekiler