Amasyalıdır. Amasya’da Evkâf-ı Sultâniyye mütevellîsi el-Hâc Veli Ağa’nın ahfâdından Veli Ağa bin el-Hâc Mehmed Ağa bin el-Hâc Veli Ağa’nın oğludur. Yirmi sekizinci bölükde mukayyed sipâhî olup Rus muharebâtında fedâkârâne çalışarak mecrûh olduğundan 1204’de mütekâ’id ve 1220 sâline doğru merhûm oldu. Mahdûmu el-Hâc Veliyüddîn [192] Paşa’dır.
Diğer Genç İbrâhim Ağa da altmış yedi cemâ’atinden bir yeniçeri olup mükerreren Amasya serdârı oldu. 1220’de Caniklizâde Mikdâd Ahmed Paşa’nın mahdûmu Amasya mütesellimi Hasan Bey’e uyduğundan dolayı onunla beraber i’dâm edildi. Dişli bir yeniçeri zâbiti idi.
Günümüz Türkçesiyle
Amasyalıdır. Amasya'da Evkâf-ı Sultâniyye mütevellisi Hacı Veli Ağa'nın soyundan, Hacı Mehmed Ağa'nın oğlu Veli Ağa'nın, onun da Hacı Veli Ağa'nın oğludur. Yirmi sekizinci bölükte kayıtlı sipahiydi; Rus savaşlarında fedakârca çalışıp yaralandığından 1204'te emekli oldu ve 1220 yılına doğru öldü. Oğlu Hacı Veliyüddîn Paşa'dır.
Bir başka Genç İbrâhim Ağa da altmış yedinci cemaatten bir yeniçeriydi ve defalarca Amasya serdârı oldu. 1220'de, Caniklizâde Mikdâd Ahmed Paşa'nın oğlu Amasya mütesellimi Hasan Bey'e uyduğu için onunla birlikte idam edildi. Dişli bir yeniçeri subayıydı.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- Evkâf-ı Sultâniyye: padişah vakıfları
- mütevellî: vakfın işlerini yürüten kişi
- ahfâd: torunlar, sonraki kuşaklar
- mukayyed: kayıtlı; bölük: askerî birlik
- sipâhî: atlı asker
- fedâkârâne: özveriyle; mecrûh: yaralı
- mütekâ'id: emekli; merhûm: ölmüş
- cemâ'at: yeniçeri ocağında alay (ortâ) numarası
- mütesellim: bir yerin idaresi için vali ya da mutasarrıf adına görev yapan yönetici
- dişli: becerikli, yetenekli
Mütesellim Hasan Bey Olayı
Madde iki ayrı kişiyi aynı başlık altında toplar: Hacı Veli Ağa soyundan gelen, savaşta yaralanıp emekli olan bir sipahi ve "Genç İbrâhim Ağa" diye anılan, altmış yedinci cemaatten bir yeniçeri. İkincisi 1220 [1805-06] yılında Amasya mütesellimi Hasan Bey'e uyduğu gerekçesiyle idam edilmiştir. Hasan Bey, metne göre Caniklizâde Mikdâd Ahmed Paşa'nın oğludur ve Amasya mütesellimidir.
Hüsameddin'in "uyduğundan dolayı" ifadesi, ikinci İbrâhim Ağa'nın olayın asıl failleri arasında değil, Hasan Bey'in yanında yer aldığı için cezalandırıldığını düşündürür. Olayın ayrıntıları bu maddede anlatılmaz. Hacı Veliyüddîn Paşa ile ilgili başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 67–68. amasya.bel.tr