Amasyalıdır. Yâkutiye Tekkesi Şeyhi ve Pervâne Bey vakfı mütevellîsi eş-Şeyh Ahmed Efendi bin Yahyâ Çelebi mahdûmudur. [161] Ba’de’t-tahsîl 1142’de pederinin vefâtı üzerine Pervâne Bey vakfı mütevellîsi ve sonra Yâkutiye şeyhi olduğu hâlde 1165 hudûdunda vefât etdi. Ulemâ-yı meşâyihden idi.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
İbrâhim Efendi-Vâsi’ Çelebizâde
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 57–58 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Amasyalıdır. Yâkûtiye Tekkesi şeyhi ve Pervâne Bey vakfı mütevellisi eş-Şeyh Ahmed Efendi'nin, yani Yahya Çelebi oğlu Ahmed Efendi'nin oğludur. Öğrenimini tamamladıktan sonra, babası 1142'de [1729-30] ölünce Pervâne Bey vakfının mütevellisi, sonra da Yâkûtiye şeyhi olarak 1165 dolaylarında [1751-52] vefat etti. Âlimlerden ve şeyhlerdendi.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- Çelebizâde: Çelebi unvanlı bir kişinin oğlu ya da torunu; aile lakabı
- mütevellî: vakfın yöneticisi
- ulemâ-yı meşâyih: hem ilim hem tarikat önderliği vasfı taşıyan kişiler
- hudûd: dolayları, yaklaşık
Pervâne Bey Vakfı ve Yâkûtiye
Amasya'daki Pervâne Bey vakfı büyük olasılıkla, Burmalı Minare Camii'nin vakfını 1299-1300'de düzenleyen İzzeddin Mehmed Pervâne Bey'e (ö. 1300) bağlanır. Bu çalışmada anılan caminin, II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in vezirlerinden Ferruh Bey ile kardeşi hazinedar Yusuf Bey tarafından 1242'de yaptırıldığı ve Amasya şehir merkezinde bugün de ibadete açık olduğu belirtilir. Hüsameddin'in "Pervâne Bey vakfı" dediği kuruluşun tam olarak bu vakıf olduğu ise metinden kesin biçimde anlaşılmaz; bu bir çıkarımdır.
Hüsameddin'e göre vakfın mütevelliliği, Yâkûtiye şeyhliğiyle birlikte, bir ailenin elinde bulunuyordu: Yahya Çelebi'den oğlu Ahmed Efendi'ye, ondan Vâsi' Çelebizâde İbrahim Efendi'ye geçmiştir. Mütevelliliğin 1142'de [1729-30] babanın ölümüyle oğula geçmesi, şeyhlik ile vakıf yöneticiliğinin birbirinden ayrılmadığını gösterir. Yâkûtiye adlı tekke ya da mahalle hakkında bakılan kaynaklarda ek bilgiye ulaşılamadı.
Başka kaynaklarda bu kişiye dair bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 57–58. amasya.bel.tr
- Derya Aslan, "İzzeddin Mehmet Pervâne Bey (ö. 1300) ve Amasya Burmalı Minare Camii Vakfı", Selçuklu Araştırmaları Dergisi, 13 (2020), s. 287-308. https://dergipark.org.tr/tr/pub/usad/article/861837