Horasanlıdır. Hasan Horasânî mahdûmudur. Maverâünnehir’de tahsîl-i kemâlât ederek Anadolu’ya geldi. [254] Amasya‘da ikâmet ederek müderris, ba’dehû kâdı’l-kudât olup Sultân Mes’ûd-i Selçûkî zamanında vefât etdi. Kibâr-ı kudât ve ulemâdan idi. Mahdûmu Sadreddîn Mehmed’dir. İlyâs Kadı arâzisi bunun idi.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
İlyâs Kadı-Ebü’l-Fezâil Kemaleddîn
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 341 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Horasanlıdır. Hasan Horasânî'nin oğludur. Mâverâünnehir'de (Ceyhun'un ötesindeki bölgede) öğrenimini tamamlayarak Anadolu'ya geldi. Amasya'da yerleşip müderris, sonra kâdılkudât (başkadı) oldu ve Selçuklu Sultanı Mes'ûd zamanında öldü. Büyük kadılardan ve bilginlerdendi. Oğlu Sadreddîn Mehmed'dir. İlyâs Kadı Arazisi buna aitti.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- Mâverâünnehir: Ceyhun ve Seyhun nehirleri arasındaki Orta Asya bölgesi
- tahsîl-i kemâlât: olgunlaşmak için ilim öğrenme
- müderris: medresede ders veren öğretmen
- kâdılkudât: kadıların kadısı, başkadı
- kibâr-ı kudât ve ulemâ: büyük kadılar ve bilginler
- arâzi: toprak, arazi
Kaynaklarda İlyâs Kadı
Hüsameddin İlyâs Kadı'nın hangi Mes'ûd döneminde öldüğünü yazmaz; madde yalnızca "Selçuklu Sultanı Mes'ûd" der. Anadolu Selçuklu tarihinde bu adı taşıyan birden çok hükümdar bulunduğu için ölüm tarihi metinden kesin olarak çıkarılamaz. Amasya'da bu adla anılan kadı, ya da onun Sadreddîn Mehmed adlı oğlu ve "İlyâs Kadı Arazisi" olarak anılan toprak hakkında okunan kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 7. Cilt, s. 341–341. amasya.bel.tr