Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 317 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ
Köprülüdür. Ömer Ağa’nın oğludur. Gençliğinde İstanbul’a gidip Istabl-ı âmire dâiresine girdi. Orada ta’lîm ve terbiye edilip Esbân-ı hâssa-i rahtuvânî oldu. Hayli müddet rahtuvân olup Sultân Mustafa-i Sâlisin cülûsunda Köprü’ye gönderildi.
Sonra Köprü a’yânı olup 1194’de vefât etdi. Derebaşı Mezarlığında medfûndur. Oğulları el-Hâc Ömer, Hasan Ağalardır. Sertüfeng-i şehriyârî Hâfız Hasan Ağazâde İsmâil Efendi Üsküdar’da medfûndur. Ömer Ağazâde İsmâil Paşa’dır.
Köprülüdür. Ömer Ağa'nın oğludur. Gençliğinde İstanbul'a gidip Istabl-ı âmire (saray ahırları) teşkilâtına girdi. Orada eğitilip yetiştirilerek padişahın has atlarının rahtuvanlarından oldu. Epeyce bir süre rahtuvan olarak kaldıktan sonra Sultan III. Mustafa'nın tahta çıkışında Köprü'ye gönderildi.
Sonra Köprü ayanı olup 1194'te [1780-81] vefat etti. Derebaşı Mezarlığı'nda gömülüdür. Oğulları Hacı Ömer ve Hasan Ağalardır. Padişahın tüfekçibaşısı Hâfız Hasan Ağazâde İsmâil Efendi Üsküdar'da gömülüdür. Ömer Ağazâde İsmâil Paşa'dır.
Osmanlı Devleti'nde padişaha ve saray mensuplarına ait atların barındığı Has Ahur'un resmî adı Istabl-ı Âmire'dir. Topkapı Sarayı'nın inşa edildiği 1478'de bu teşkilâtta bir emin, bir kâtip, bir kethüdâ, saraçlar, seyisler, nalbantlar, arabacılar, katırcılar ve deve bakıcıları görev yapıyordu; 16. yüzyılda Has Ahur personeli 3341 kişiye ulaşmıştı. En büyük amir, mîrâhur idi. Raht-ı hümâyun hazinesinde padişahın eyer takımlarıyla ilgilenen, bunları gerektikçe hazırlayıp ata vuran görevlilere "rahtvan ağaları" ya da "rahtvân-ı hâs" denirdi; saraç bölüklerinde de rahtvan ağaları bulunurdu. Hüsameddin'in İsmâil Ağa için kullandığı "has atların rahtuvanı" ifadesi bu göreve işaret eder. Ömer Ağa'nın oğlunun sarayda hangi bölükte çalıştığı, kaç yıl görev yaptığı ve kimin yanında yetiştiği metinde yoktur.
İsmâil Ağa, III. Mustafa'nın tahta çıkışında Köprü'ye gönderilmiş, sonra oranın ayanı olmuştur; metinde yıl yoktur. Hüsameddin, oğullarından birinin sonradan paşa olduğunu da kaydeder (Ömer Ağazâde İsmâil Paşa). Köprü'nün bugünkü Vezirköprü olduğu düşünülebilir, ancak metin bunu açıkça yazmaz. Derebaşı Mezarlığı'na, İsmâil Ağa'ya, oğullarına ve Ömer Ağazâde İsmâil Paşa'ya dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.