İçeriğe geç

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

İsmâil Ağa-Seksenyedi

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 308 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ

Özgün Metin

Amasya‘nın Fethiye Mahallesi’nden İbrâhim Çelebi oğludur. Çelebioğlu demekle meşhûrdur. Yeniçeri silkine girip Seksenyedinci Cemâat’a yazıldı. 1069’da yasakçı, ba’dehû Amasya serdârı, 1094’de eşkiyâ üzerine me’mûren kır serdârı oldu.

1099’da Emîrler Vak’asında bî-tarâfâne harekâtı Emîrler tarafdârı olduğunu anlatmakla tekâüde sevkedilip 1106’da vefât etdi. Evlâdına Çelebioğulları denir. Şecî’ bir Yeniçeri zâbiti idi.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasya'nın Fethiye Mahallesi'nden İbrahim Çelebi'nin oğludur. Çelebioğlu adıyla tanınır. Yeniçeri ocağına girip Seksenyedinci Cemaat'e yazıldı. 1069'da [1658-59] yasakçı, ardından Amasya serdarı oldu; 1094'te [1683] eşkıyanın üzerine görevlendirilerek kır serdarı oldu.

1099'daki [1687-88] Emirler Vakası'nda tarafsız davranışı, Emirler'den yana olduğunu gösterdiği gerekçesiyle emekliye sevk edildi ve 1106'da [1694-95] vefat etti. Çocuklarına Çelebioğulları denir. Yürekli bir Yeniçeri subayıydı.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • silk: sınıf, zümre (burada Yeniçeri ocağı)
  • cemaat: Yeniçeri ocağının numara verilen alt birimlerinden biri
  • serdar: komutan, başkan
  • me'mûren: görevlendirilerek
  • bî-tarâfâne: tarafsızca, taraf tutmadan
  • tekâüd: emeklilik
  • şecî': yürekli, cesur

Maddenin Anlattığı Kişi

Madde, aynı mahalleden gelen bir Yeniçeri subayının kısa özgeçmişidir ve çok az olgu içerir: baba adı, bağlı olduğu cemaat, üç görev (yasakçılık, Amasya serdarlığı, kır serdarlığı), emekliliğe sevk ediliş gerekçesi ve ölüm tarihi. Hüsameddin'in bu bilgiyi hangi belgeden aldığı maddede belirtilmemiştir.

Emekliliğe sevk gerekçesi olarak anılan "Emirler Vakası", bu madde dışındaki kaynaklarda bulunamadı. Olayın tarafları ve niteliği bu yüzden belirsiz kalıyor. Metnin söylediği kadarıyla, vaka sırasında takındığı tarafsız tutum çevresince Emirler'den yana sayılmış ve görevden alınmasına yol açmıştır.

Araştırmada Bulunamayanlar

Amasya'da Yeniçeri ocağı mensuplarına ve bu ocağın yerel yöneticilerine ilişkin aramalarda, Seksenyedinci Cemaat'e yazılan bu kişiye ya da Çelebioğulları ailesine dair bir kayda rastlanmadı. Başka kaynaklarda bu kişiye dair bilgiye rastlanmadı; yukarıdaki bilgiler yalnız Hüsameddin'e dayanır.

Kaynakça

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 7. Cilt, s. 308–308. amasya.bel.tr

7. Cilt içindekiler