AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

İsmâil Efendi-Kürelizâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 324 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ

Özgün Metin

Köprülüdür. Oranın ulemâsından Küreli el-Hâc Mehmed Efendi’nin mahdûmudur. Bir müddet ilim ve ma’rifet tahsîl edib nâhiyeler niyâbetinde kesb-i servet ederek [199] a’yân sırasına girdi. İbtidâ Hacı Paşazâdelerle sonra Danacıoğullarıyla nüfûz yarışlarında bulunarak Köprü a’yânlığını elde edib 1151 senesi hilâlinde vefât etdi. Müdebbir, zî-nüfûz, hânedan idi. Oğlu a’yândan el-Hâc Mehmed Efendi’dir.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Köprülüdür. Oranın âlimlerinden Küreli Hacı Mehmed Efendi'nin oğludur. Bir süre ilim ve bilgi edinip nahiyelerde kadı vekilliği yaparak servet kazandı ve ayan sırasına girdi. Önce Hacı Paşazâdelerle, sonra Danacıoğulları ile nüfuz yarışında bulunarak Köprü ayanlığını elde etti; 1151 yılı başlarında [1738-39] öldü. Tedbirli, sözü geçen, köklü bir aile sahibiydi. Oğlu ayandan Hacı Mehmed Efendi'dir.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • mahdûm: oğul
  • nâhiyeler niyâbeti: nahiyelerde kadı vekilliği (naiplik)
  • kesb-i servet: servet edinme
  • a'yân: yörenin ileri gelenleri; burada kazanın yerel yöneticisi
  • hilâl: yeni ay; metinde yılın başı anlamında anlaşılmıştır
  • müdebbir: tedbirli, işi iyi yöneten
  • zî-nüfûz: sözü geçen, etkili
  • hânedan: köklü, tanınmış aile

Kaynaklarda Köprü Ayanları

Köprü kasabası (bugünkü Vezirköprü), 17. yüzyılda Köprülü Mehmed Paşa'nın görevsiz kaldığı dönemlerde vakit geçirdiği ve yeniden döndüğü yerdir; ancak Hüsameddin'in andığı Hacı Paşazâdeler ve Danacıoğulları ile Küreli İsmail Efendi'ye dair incelenen kaynaklarda bilgiye rastlanmadı. "Küreli" nisbesinin hangi yere ait olduğu da metinden anlaşılmıyor. Ölüm tarihi 1151 [1738-39] olduğundan İsmail Efendi 18. yüzyılın ilk yarısında yaşamış bir kişidir; oğlunun adı dışında soyuna dair bilgi yoktur.

Kaynakça

7. Cilt içindekiler