Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 325 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ
Köprülüdür. Amasya civârında Köprü kazâsından ve sipâhi meşâhirinden Köprülü Ömer Ağa’nın mahdûmudur. Bu da sipâhi iken İstanbul’da Yeniçeri ocağının ilgâsını müteâkib açılan Nizâm Ocağında süvâri mülâzımı oldu.¹³⁰
Ba’dehû terakkîyâta mazhar olarak 1247’de binbaşı, 1250’de kâim-makâm, 1253’de süvarî mîr-âlâyı ve 1256’da mîrlivâ olup Anadolu ordusu erkânından olduğu halde 1261’de vefât etdi. Köprülü Rahtuvân İsmâil Ağazâde sipâhiler kethüdâsı Ömer Ağa’nın mahdûmu olduğu anlaşıldı. [204]
Köprülüdür. Amasya yakınındaki Köprü kazasından, sipahi ileri gelenlerinden Köprülü Ömer Ağa'nın oğludur. O da sipahi iken İstanbul'da Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından sonra açılan Nizam Ocağı'nda süvari mülâzımı oldu.
Sonra yükselmelere erişerek 1247'de [1831-32] binbaşı, 1250'de [1834-35] kaymakam, 1253'te [1837-38] süvari miralayı ve 1256'da [1840-41] mirliva oldu; Anadolu ordusu ileri gelenlerinden iken 1261'de [1845] öldü. Köprülü Rahtuvân İsmail Ağa oğlu, sipahiler kethüdası Ömer Ağa'nın oğlu olduğu anlaşıldı.
Yeniçeri Ocağı 17 Haziran 1826'da bir fermanla kaldırılmış, aynı fermanda yerine Avrupa usulünde yeni bir ordu, Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye'nin kurulacağı duyurulmuştur. Kanunnameye göre ordu 12 bin kişilik olacak ve her biri 1.500 kişiden oluşan sekiz tertibe ayrılacaktı. Hüsameddin'in "Nizam Ocağı" dediği, büyük olasılıkla bu yeni ordudur; bu eşleştirme çıkarımdır. Kitabın dipnotuna göre İstanbul'daki "Süvârî Defteri"nde İsmail 1244'te [1828-29] Köprülüzâde İsmail Ağa adıyla mülâzım olarak görülür; bu kayıt, ocağın kaldırılmasından kısa süre sonra yeni orduda görev aldığı anlatısıyla uyuşur.
Dipnota göre babası, sipahiler kethüdâsı Hâfız Ömer Ağa, Sertüfeng-i Şehriyârî Köprülü Hâfız Hasan Ağa'nın kardeşidir; Hasan Ağa'nın oğlu, Sâniye-i Süleymaniye müderrisi İsmail Efendi (kitabın 212. maddesi) bu durumda İsmail Paşa'nın amcaoğludur. Köprülüzâde İsmail Paşa'nın askerî kariyerine dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.