Amasyalıdır. Kûmârûlu, yâhûd Kîmârlı Oymağı’ndan Sûlî Bey’in mahdûmudur. Amasya’da hukûmet eden Şehzâdegân-ı [357] Âl-i Selçûk ümerâsından olup sonra İzzeddîn Keykâvûs ümerâsından olarak Sinop ve Canik fütûhâtında hizmetler etdi. Ba’dehû vefât eyledi. Mahdûmu ulemâdan Zeyneddîn Halîl Çelebi’ye Oğulbeyoğlu dendi. Bunun mahdûmu Bedreddîn Dâvûd’dur.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Oğul Bey-Emîr Alâeddîn Ali
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 372 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Amasyalıdır. Kûmârûlu, yahut Kîmârlı Oymağı'ndan Sûlî Bey'in oğludur. Amasya'da hüküm süren Selçuklu şehzadelerinin emirlerinden olup sonra İzzeddin Keykâvus'un emirlerinden olarak Sinop ve Canik fetihlerinde hizmetlerde bulundu. Daha sonra vefat etti. Oğlu, âlimlerden Zeyneddin Halîl Çelebi'ye Oğulbeyoğlu denildi. Bunun oğlu Bedreddin Dâvûd'dur.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- mahdûm: oğul
- oymak: Türkmen boylarının alt kolu, aşiret
- Şehzâdegân-ı Âl-i Selçûk: Selçuklu hanedanından şehzadeler
- ümerâ: emirler
- fütûhât: fetihler
- ba'dehû: bundan sonra
- ulemâ: âlimler, ilim adamları
Sinop ve Canik Seferleri
İzzeddin unvanıyla anılan Selçuklu hükümdarlarından I. Keykâvus (1211-1220) döneminde Sinop, Selçuklu hâkimiyetine girmiştir. Sinoplular, Selçuklular'ın elinde esir bulunan Trabzon Rum İmparatoru I. Aleksios Komnenos'un serbest bırakılması ve gitmek isteyenlere izin verilmesi şartıyla şehri teslim etmiş, teslim 26 Cemâziyelâhir 611'de [2 Kasım 1214] gerçekleşmiştir. Ertesi gün Keykâvus ile Aleksios arasında bir antlaşma yapılmış, Trabzon Rum İmparatorluğu bu tarihten 1243'teki Kösedağ yenilgisine kadar Selçuklular'ı üstün devlet olarak tanımıştır.
Hüsameddin'in "İzzeddin Keykâvus" dediği hükümdarın bu I. Keykâvus olduğu ve Oğul Bey'in 1214 Sinop seferinde bulunduğu düşünülebilir; ancak maddede hükümdarın sayısı ve fethin tarihi verilmez. Oğul Bey'in bu seferlere katıldığı Hüsameddin dışında bir kaynakta doğrulanamadı, yukarıdaki eşleştirme bir çıkarımdır. Canik bölgesine ilişkin fetihlerden okunan kaynakta söz edilmez.
Aile Hakkında
Kîmârlı ya da Kûmârûlu adıyla anılan oymak, Sûlî Bey, Zeyneddin Halîl Çelebi, Bedreddin Dâvûd ve "Oğulbeyoğlu" adı hakkında yapılan aramalarda başka bir kaynağa rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 7. Cilt, s. 372–372. amasya.bel.tr
- Faruk Sümer, "Keykâvus I", TDV İslâm Ansiklopedisi (islamansiklopedisi.org.tr/keykavus-i).