İl merkezine 19 kilometre uzaklıktaki Yıldızköy, adı yüzünden kayıtlarda en kolay karışan Merkez köylerinden biridir. Ezinepazar yöresindeki Gözlek köyünün eski adı da Yıldız'dır ve bu ad değiştirilmiştir; Yıldızköy ise adını koruyan ayrı bir yerleşimdir. İşi daha da karıştıran şey, il çevre raporunun köy içme suyu envanterinin Yıldızköy'ü kısaca "Yıldız" diye yazmasıdır. 2025 sonunda köyde 143 kişi kayıtlıydı.
Adı ve Gözlek'ten Ayrılması
Bekir Başalan, 2024 mülki idare envanterine göre Amasya Merkez ilçesine bağlı yüz köyü sayarken Yıldızköy'ü bu listenin sonlarına, Yıkılgan ile Yolyanı arasına yerleştirir. Aynı çalışmanın adı değiştirilen yerleşimler tablosunda Yıldızköy yoktur; orada "Yıldız" yalnız Gözlek'in eski adı olarak görünür ve Başalan bu örneği, eski adın büsbütün başka bir adla değiştirildiği durumlar arasında sayar. Buna göre eski belgelerde geçen bir "Yıldız karyesi" kaydı, bağlamı ayrıca doğrulanmadıkça büyük olasılıkla Gözlek'e aittir. Köyün adının ne zamandan beri kullanıldığı ve neyi anlattığı üzerine kaynaklı bir açıklama bulunamadı.
Su envanterindeki kısaltılmış adın Yıldızköy'e ait olduğu tablonun kendisinden anlaşılır: "Yıldız" satırı köyün resmî numarasıyla verilir ve Gözlek aynı tabloda kendi adı ve numarasıyla ayrıca yer alır. Kanuni dönemine ait 1530 tarihli muhasebe defterinin dizininde de bir "Yıldız" geçer; bu ad Sivas yöresindeki bir nahiyeye aittir ve defterin Amasya livasına ayrılan sayfalarının çok dışında, 448-450. sayfalarda kayıtlıdır. Dizinde Amasya nahiyeleri içinde Yıldız ya da Yıldızköy adlı bir köye rastlanmaz.
Su ve Hizmetler
2023 il çevre raporundaki envantere göre köyün içme suyu şebekesi 2006'da kurulmuştur. Su kaynaklardan alınır ve terfi ile, yani pompayla şebekeye basılır; yılda ortalama 6.789 metreküp çekilir ve köy suyu yeterli olanlar arasında gösterilir. Envanter, köyün nüfusunu 124 olarak yazar. Daha eski bir köy kaydı, 2012 verilerini içeren tablosunda köyde su şebekesi ve kanalizasyon bulunmadığını belirtir; iki kayıt arasındaki bu ayrılığın kaynağı belgelerden anlaşılmıyor. Aynı kayda göre köyde sağlık evi, sağlık ocağı, ilköğretim okulu ve PTT yoktu, taşımalı eğitim de yapılmıyordu.
Nüfus
Eski köy kaydı 1990 sayımında Yıldızköy'de 250 kişi gösterir; bunların 152'si erkek, 98'i kadındır ve bu belirgin dengesizliğin nedenine dair bir açıklama verilmez. 2000'de nüfus 224'e inmişti. Yıllık kayıtlarda 2008'deki 208 kişi serinin en yüksek değeridir; sonraki yıllarda sayı giderek azalmış, 2017'de 124 ile en düşük noktaya inmiştir. Ertesi yıl 156'ya yükselen nüfus 2023'te 183'e kadar çıkmış, ardından iki yılda kırk kişi kaybederek 2025'te 143 olmuştur. Son kayıtta köyde 70 erkek ve 73 kadın vardır.
Kaynakça
Birincil kaynaklar
- 387 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Karaman ve Rûm Defteri (937/1530), II, Ankara: Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, 1997, dizin (Yıldız n.: 448-450). https://www.devletarsivleri.gov.tr/cdn?fileId=62
- TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET, "Yıldızköy Köyü" (arşiv kaydı, 5 Mart 2016). https://web.archive.org/web/20160305102637/http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=235035
Akademik çalışmalar
- Bekir Başalan, "Amasya İlinde İsimleri Değiştirilen Yerleşim Yeri Adları Üzerine Bir İnceleme", Folklor Akademi Dergisi, 7(3), 2024, s. 1382-1391 (s. 1385-1386). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4249891
Resmî kaynaklar
- T.C. Amasya Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Amasya İli 2023 Yılı Çevre Durum Raporu, Amasya, 2024, s. 73. https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/amasya_-cdr2023-20241022130528.pdf
Diğer kaynaklar
- TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçları (2007-2025), derleme: nufusune.com, "Yıldızköy Köyü Nüfusu". https://www.nufusune.com/2119-amasya-merkez-yildizkoy-koy-nufusu
Çevrimiçi kaynaklar
- https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4249891
- https://www.devletarsivleri.gov.tr/cdn?fileId=62
- https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/amasya_-cdr2023-20241022130528.pdf
- https://web.archive.org/web/20160305102637/http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=235035
- https://www.nufusune.com/2119-amasya-merkez-yildizkoy-koy-nufusu






