Yerel yönetimlere ait eski bir köy veri tabanı, 2012 rakamlarıyla birlikte, Yuvaköy'ü Amasya il merkezine 54 kilometre uzaklıkta ve 970 metre yükseklikte gösterir; Merkez ilçesinin şehirden epeyce uzak düşen bu köyü, kayıtlarda yakın adlı Yuvacık'la karıştırmamak gerekir. Nüfusu son kırk yılda yarıdan fazla azalmış olsa da 2007'den bu yana dikkat çekecek ölçüde dengeli kalmış, 158 ile 192 arasında gidip gelmiştir. 2025 sonunda köyde 158 kişi kayıtlıydı.
Adı ve Eski Kayıtlar
Bekir Başalan'ın 2024 mülki idare envanterine dayanan sayımında Yuvaköy, Merkez ilçesinin yüz köyü arasında, listenin son adı olarak yer alır. Köy, aynı çalışmanın adı değiştirilen yerleşimler tablosunda görünmez; Yuvacık ise o tabloda eski adı Şeyhcui ile kayıtlıdır. Yuvaköy adının kökenini ya da ne zamandan beri kullanıldığını açıklayan kaynaklı bir bilgiye ulaşılamadı. Köy içme suyu envanteri, Yıldızköy'de olduğu gibi burada da adı kısaltır ve köyü "Yuva" diye yazar.
Kanuni devrinde, 1530'da düzenlenen Karaman ve Rûm muhasebe kaydının dizini iki ayrı "Yuva" köyü gösterir. Biri Argoma nahiyesinde, defterin 382. sayfasında, öteki Karahisar-ı Demürlü nahiyesinde, 421. sayfadadır. Argoma bugünkü Merzifon ve Suluova yöresini kapsayan bir nahiyeydi, Karahisar-ı Demürlü ise Amasya livasının dışında kalır; bu yüzden kayıtlardan herhangi birinin bugünkü Yuvaköy olduğu belgeyle doğrulanamamaktadır.
Köyün Altyapısı
Yuvaköy'ün kaynak suyuna dayanan içme suyu şebekesi, il çevre raporunun 2023 envanterine göre 1991 yılından kalmadır. Şebekeden yılda ortalama 9.746 metreküp su alınır ve bu miktar köyün ihtiyacını karşılar görünür; envanter köyün nüfusunu 178 olarak verir. Eski köy kaydı da şebekenin yanında kanalizasyonun bulunduğunu yazar. Aynı kayda göre köyde ne okul ne sağlık evi ya da ocağı ne de PTT birimi vardı; köyün öğrencileri için taşımalı eğitim uygulanıyordu.
Nüfus
Eski kaydın verdiği sayılar köyün asıl kaybını 1980'lerin sonuna yerleştirir. 1985'te 395 olan nüfus 1990'da 292'ye, 2000'de 209'a inmiştir; on beş yılda köy, nüfusunun neredeyse yarısını yitirmiştir. Adrese dayalı yıllık seri ise başka bir tablo çizer: 2007'de 167 kişiyle başlayan sayı on beş yıl boyunca pek az oynamış, 2018'de 192 ile en yüksek değerine çıkmış, 2022'den sonra 164-168 dolayında kalmıştır. 2025'te köyde 77'si erkek, 81'i kadın olmak üzere 158 kişi yaşıyordu.
Kaynakça
Birincil kaynaklar
- 387 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Karaman ve Rûm Defteri (937/1530), II, Ankara: Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, 1997, dizin (Yuva k., Argoma n.: 382; Yuva k., Kara-hisâr-i Demürlü n.: 421). https://www.devletarsivleri.gov.tr/cdn?fileId=62
- TODAİE Yerel Yönetimler Merkezi, YerelNET, "Yuvaköy Köyü" (arşiv kaydı, 5 Mart 2016). https://web.archive.org/web/20160305054540/http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=235067
Akademik çalışmalar
- Bekir Başalan, "Amasya İlinde İsimleri Değiştirilen Yerleşim Yeri Adları Üzerine Bir İnceleme", Folklor Akademi Dergisi, 7(3), 2024, s. 1382-1391 (s. 1385-1386). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4249891
Resmî kaynaklar
- T.C. Amasya Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Amasya İli 2023 Yılı Çevre Durum Raporu, Amasya, 2024, s. 74. https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/amasya_-cdr2023-20241022130528.pdf
Diğer kaynaklar
- TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçları (2007-2025), derleme: nufusune.com, "Yuvaköy Köyü Nüfusu". https://www.nufusune.com/2153-amasya-merkez-yuvakoy-koy-nufusu
Çevrimiçi kaynaklar
- https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4249891
- https://www.devletarsivleri.gov.tr/cdn?fileId=62
- https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/amasya_-cdr2023-20241022130528.pdf
- https://web.archive.org/web/20160305054540/http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=235067
- https://www.nufusune.com/2153-amasya-merkez-yuvakoy-koy-nufusu






