Kazım Aygül'ün Gümüşhacıköy'de okuduğu türkülerden birinin adı fişte okunamamıştır. Katalogda başlığın yerinde üç nokta durur, ardından ilk dize gelir: "Elinde bıçak yarim". Bu sayfa da türküyü o dizeyle anıyor. Kayıt 9 Temmuz 1943'te yapılmış, yeri katalogcu tarafından köşeli parantezle Gümüşhacıköy olarak tamamlanmıştır. Halas köyünden rençber Kazım Aygül o gün ekibe sekiz parça okumuştur; bunlardan biri sonradan TRT repertuvarına girmiş, bu türkü ise girmemiştir. Sözlerinin tamamı ve notası yayımlanmamıştır.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresine kayıtlı değildir
  • Yöre: Gümüşhacıköy (katalogda tahminî kayıt yeri)
  • Kaynak kişi: Kazım Aygül; fişteki doğum yılı Rumî 1318 (1902 dolayı), rençber, Gümüşhacıköy'e bağlı Halas köyünden; çalgısı katalogda tahminen saz
  • Derleyen: Halil Bedii Yönetken, Muzaffer Sarısözen, teknisyen Rıza Yetişen (Ankara Devlet Konservatuvarı)
  • Derleme tarihi: 9 Temmuz 1943
  • Arşivdeki yeri: eski Ankara Devlet Konservatuvarı Folklor Arşivi (bugün Hacettepe Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda), plak 1135/A-2; Kaya kataloğunda sıra 3711
  • Tür: türkü
  • Makam, usul: bilinmiyor
  • Söz ve müzik: anonim olarak kaydedilmiş
  • Kaynak bağlantısı: TRT bağlantısı yoktur; künye Celal Volkan Kaya'nın katalog tezinde
  • Genel yazı: Yeşilırmak'ın Ezgisi

Sözleri

Elinde bıçak yarim

Dize sevgiliyi elinde bıçakla gösterir. Bıçağın gündelik bir iş için mi tutulduğu, yoksa dizenin âşığa yöneltilmiş bir sitem mi olduğu, devamı bilinmeden anlaşılamaz. Sözlerin devamı da nota da basılı kaynaklarda yok; türkü 1135 numaralı plağın A yüzüne ikinci sırada alınmıştır.

Hikâyesi

Adı bile kaybolmuş bir türkünün hikâyesi de kayda geçmemiştir. Fişte söz sahibine ya da türkünün nerede söylendiğine dair bir not bulunmuyor.

Müzikal Özellikleri

Ezginin dizisi, usulü ve biçimi bilinmiyor. Plaktaki yerine bakılırsa, Kazım Aygül'ün hemen önce okuduğu "Livana (Oyun – Çevirmelerden)" bir oyun parçasıdır ve aynı yüzde ardından Aşir Sirke'nin iki türküsü gelir; bu sıralama türkünün de oyunla ilgili olabileceğini akla getirir, ama bunu destekleyen başka bir bilgi yoktur.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Türkü yalnız Kazım Aygül'ün sesinden, bu plaktan bilinir. Aygül o gün Kul Hüseyin'den bir güzelleme, bir mersiye, "Meyrem Oyunu", "Parçalı", "Livana", bir Kırklar Zamahı ve Pir Sultan Abdal'dan "Ben de Şu Dünyaya"yı da okumuştur. Bunlardan "Meyrem Oyunu" TRT repertuvarına Meryem Suya Gidiyor adıyla girmiştir; TRT, Kazım Aygül'ü Yazı Yazdım Sokuya türküsünün de kaynak kişisi olarak gösterir. Aynı plak yüzünde ardından gelen Aşir Sirke kaydı Dostun Bahçasına Girsem sayfasında anlatılır.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar