Amasyalıdır. Amasya’da mescid ve mahallesi olan el-Hâc Hamza Bey bin Ahmed Bey’in evlâdından Abdulbaki Ağa bin Hamza Bey bin el-Hâc Kâsım Bey bin el-Hâc Hamza Bey’in mahdûmu olup “Hamza Beyzâde” demekle meşhûrdur.
Yukarıda tercemesi geçen Defterdâr Ebûbekir Paşa’nın akrabâsından olup sipâhi, Amasya kethüdâyeri, 1070 senesi evâ’ilinde Tokat voyvodası ve Amasya Beytü’l-mâl emini, 1075’de Merzifon, 1078’de Zile Voyvodası, 1082’de Sivas defterdârı olup 1083’de azl ve tekâ’üd edilerek 1085’de vefât etdi. Mahdûmu el-Hâc Abdulbaki Efendi meşhûrdur.
Günümüz Türkçesiyle
Amasyalıdır. Amasya'da mescidi ve mahallesi olan Hacı Hamza Bey bin Ahmed Bey'in soyundan, Abdülbaki Ağa bin Hamza Bey bin Hacı Kâsım Bey bin Hacı Hamza Bey'in oğludur ve "Hamza Beyzâde" diye ünlüdür.
Yukarıda hâl tercümesi geçen Defterdar Ebubekir Paşa'nın akrabasıdır. Sipahi, Amasya kethüdâyeri idi; 1070 yılının başlarında Tokat voyvodası ve Amasya Beytülmâl emini, 1075'te Merzifon, 1078'de Zile voyvodası, 1082'de Sivas defterdarı oldu; 1083'te görevden alınıp emekli edildi ve 1085'te öldü. Oğlu Hacı Abdülbaki Efendi ünlüdür.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- mahdûm: oğul
- evlâd: çocuklar, soy
- kethüdâyeri: Amasya'daki bir görev unvanı; kesin görev alanı metinden anlaşılmıyor
- voyvoda: bir bölgenin vergi ve düzenini yürüten görevli
- Beytü'l-mâl emini: Beytülmâl (devlet hazinesi) görevlisi
- defterdâr: eyaletin mali işlerinin başı
- azl: görevden alma
- tekâ'üd: emeklilik
- evâ'il: başlangıç, ilk günler
Kimdir ve Ne İş Yapmıştır
Hüsameddin bu kişiyi bir ailenin içine yerleştirir: Amasya'da kendi adıyla anılan mescid ve mahalle bırakmış olan Hacı Hamza Bey'in soyundan gelir. Maddenin kendisi bu mahalle ya da mescidin bugünkü adını vermez. Başka kaynaklarda bu kişiye ve görev sırasına dair bilgiye rastlanmadı; tarih ve görevler yalnız Hüsameddin'in aktardığı biçimde bilinmektedir.
Görev sırası taşra yönetiminde ilerleyen bir Amasyalının yolunu gösterir. Tokat, Merzifon ve Zile gibi Amasya'ya komşu kazalarda voyvodalık yapmış, sonra bir eyalet merkezi olan Sivas'ın defterdarlığına yükselmiş, görevden alındıktan kısa süre sonra emekli edilmiştir. 1083'te azil, 1085'te ölüm tarihleri arasındaki iki yıl, emeklilik dönemini gösterir. "Defterdâr Ebubekir Paşa" ile akrabalığı Hüsameddin'in aynı ciltteki başka bir maddesine dayanır; bu paşanın kimliği başka kaynaklarda araştırılmamıştır.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 171–171. amasya.bel.tr