Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 143 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
[450] Amasyalıdır. Alaca Hamamı demekle meşhûr Çifte Hamam’ın mütevellisi Ömer Çelebi bin Ya’kûb Bey bin Alaca Yahyâ Bey bin Ya’kûb Şah Çelebi bin Şadi Bey bin Burak Bey bin Emîr-i kebir Hacı Kutlu Şah mahdûmudur.
Züamâdan iken Amasya Alaybeyi olup, 940’da eşkıya vak’asında yararlıklar gösterip ümerâdan oldu. Ba’dehû Şehzâde Sultân Mustafa ma’iyyetine me’mûr olup 960 senesi şevvalinde müşarün ileyhin i’dâmını müte’akıb boynu vuruldu. Şecî, gayyûr bir zât idi. Mahdûmu Yahyâ Bey’dir.
Amasyalıdır. "Alaca Hamamı" diye tanınan Çifte Hamam'ın mütevellisi Ömer Çelebi bin Ya'kûb Bey bin Alaca Yahyâ Bey bin Ya'kûb Şah Çelebi bin Şâdî Bey bin Burak Bey bin büyük emir Hacı Kutlu Şah'ın oğludur.
Zeamet sahibiyken Amasya alaybeyi oldu; 940 [1533-34] yılındaki eşkıya olayında yararlıklar göstererek sancak beyleri arasına girdi. Sonra Şehzade Sultan Mustafa'nın maiyetine görevlendirildi ve 960 yılı Şevval ayında [Ekim 1553] şehzadenin idamının ardından boynu vuruldu. Yiğit, gayretli bir zattı. Oğlu Yahyâ Bey'dir.
Ahmed Bey'in soy kütüğü, Eretna döneminde Amasya'yı yöneten Hacı Kutlu Şah ailesine çıkar; bu aile, Osmanlı idaresine geçişten sonra da şehrin vakıflarını ve askerî görevlerini uzun süre elinde tutmuştur. Maddede ailenin elinde bulunan bir yapı da anılır: "Alaca Hamamı" diye tanınan Çifte Hamam. Hüsameddin kitabının başka yerlerinde bu hamam hakkında ek bilgi verir. Bâyezîd Paşa'nın vakfiyelerine dayanarak, bugün "Alaca Hamam" denilen çifte hamamın Bâyezîd Paşa döneminde "Hacı Şâdgeldi Hamamı" diye anıldığını, hamamın sonraki adını Kutlu Şah hanedanından Şâdî Beyzâde Alaca Yahyâ Bey'in yönetimine geçmesinden aldığını yazar. Bir başka yerde de hamamın 875 [1470-71] yılına kadar Ya'kûb Şah Çelebi oğlu Alaca Yahyâ Bey'in tasarrufunda kaldığını kaydeder. Bu kayıtlar, maddedeki silsileyle birebir örtüşür: Ahmed Bey, hamama adını veren Alaca Yahyâ Bey'in torununun oğludur ve babası Ömer Çelebi, aile vakfı olarak sürdüğü anlaşılan hamamın mütevelliliğini yürütmüştür. Hamamın bugünkü durumuna dair güncel kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.
Şehzade Mustafa, 27 Şevval 960 [6 Ekim 1553] Cuma günü Konya Ereğlisi yakınındaki Aktepe ordugâhında, babası Kanûnî Sultan Süleyman'ı ziyarete gittiği otağ-ı hümâyunda boğdurulmuştur. Şehzadenin mirahuru ile adamlarından bir kısmı da onun arkasından öldürülmüş, yanında bulunan küçük yaştaki oğlu Mehmed de boğdurulmuştur. Ahmed Bey'in boynunun vurulması, şehzadenin yakın çevresinin bu tasfiyesinin bir parçasıdır. Hüsameddin'in hemen ardından sıraladığı Dâmâd Ahmed Paşa ile Şehremini Ahmed Çelebi de 960 Şevvalinde öldürülen Amasyalılar arasındadır; bu üç kısa madde birlikte okunduğunda, şehzadenin ölümünün Amasya'daki maiyeti için ne kadar ağır sonuçlar doğurduğu görülür. Ahmed Bey'e dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı; maddede sözü edilen 940 yılındaki eşkıya olayı da doğrulanamadı.
Birincil kaynaklar
Akademik çalışmalar