AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Ahmed Bey-Yörgüç Paşazâde es-Seyyid el-Hâc

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 198 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasya eşrâfından Yörgüç Paşa vakfı mütevellîsi el-Hâc Ömer [636] Bey bin Mustafa Bey bin Ali Bey’in mahdûmudur. Pederi Hacı Ömer Bey’in 1141’de vefâtı üzerine ammizâdeleri el-Hâc Mustafa Bey bin Osmân Bey bin ve Mehmed Bey bin Mehmed Beylerle müştereken ceddi Yörgüç Paşa ve Mustafa Bey vakıflarına mütevellî oldu. Ba’dehû hâciyân ve a’yân meclislerine azâ ve bir defa da Hacıbaşı olup 1162 sâlinden sonra vefât etdi. Mahdûmu es-Seyyid el-Hâc Ömer Bey de meşâhîr-i a’yândan olup hânedân idi.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasya eşrafından, Yörgüç Paşa Vakfı mütevellisi el-Hâc Ömer Bey'in, onun da babası Mustafa Bey'in, onun da babası Ali Bey'in oğludur. Babası Hacı Ömer Bey'in 1141'de [1728-29] vefatı üzerine amcaoğulları el-Hâc Mustafa Bey ve Mehmed Bey ile birlikte dedesi Yörgüç Paşa'nın ve Mustafa Bey'in vakıflarına mütevelli oldu. Daha sonra hacılar ve ayan meclislerine üye oldu, bir defa da hacıbaşı oldu ve 1162 yılından [1749] sonra vefat etti. Oğlu es-Seyyid el-Hâc Ömer Bey de önde gelen ayandandır ve soylu bir aile sahibidir.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • eşrâf: ileri gelenler, soylular
  • mütevellî: vakfı yöneten kimse
  • ammizâde: amcaoğlu
  • müştereken: birlikte
  • ced: dede
  • hâciyân ve a'yân meclisleri: Amasya'da hacıların ve ayanın oluşturduğu danışma topluluğu
  • hânedân: soylu aile

Yörgüç Paşa Vakfı

Metinde mütevelli olarak anılan vakıf, Amasya'daki Yörgüç Paşa Camii ve çevresindeki yapılarla ilgilidir. Kitabesine göre cami, Atabeg Yörgüç Paşa tarafından 834'te [1430] yaptırılmıştır. Yapı zaviyeli ve tabhaneli camiler grubuna girer; günümüze ulaşmayan bir medresesi olduğu sanılır, bir yanında da bânisinin türbesi bulunur. Taş işçiliği ve renkli taşlı kemerleriyle dikkat çeker.

Hüsameddin, Ahmed Bey'in ailesini Yörgüç Paşa'ya "ced" (dede) diyerek bağlar; yani bu aile, vakfın kurucusunun soyundan geldiğini söylemektedir. Hacı Ömer Bey'in ölümünde (1141) amcaoğulları Mustafa ve Mehmed Beylerle ortak göreve gelmesi, mütevelliliğin aile içinde ortak yürütüldüğünü gösterir. Metinde Yörgüç Paşa ile aile arasındaki akrabalığın hangi kuşaklardan geçtiği ve Mustafa Bey'in vakfının nerede olduğu belirtilmemiştir. Ahmed Bey'e ve oğlu Ömer Bey'e dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

6. Cilt içindekiler