Amasya a’yânından Yörgüç Paşa Vakfı mütevellîsi el-Hâc Ömer Bey bin el-Hâc Osmân Bey’in mahdûmu olup pederinin vefâtında birâderi es-Seyyid el-Hâc Ali Beyle ceddi Yörgüç Paşa vakfına mütevellî, hâciyân ve a’yân meclislerine a’zâ oldu. 1197 senesi evâ’ilinde vefât etdi. Mahdûmları es-Seyyid el-Hâc Hasan Mehmed Beylerdir.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ahmed Bey-Yörgüç Paşazâde es-Seyyid el-Hâc
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 211 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Günümüz Türkçesiyle
Amasya ayanından, Yörgüç Paşa Vakfı mütevellisi el-Hâc Ömer Bey bin el-Hâc Osman Bey'in oğludur. Babasının ölümünde kardeşi es-Seyyid el-Hâc Ali Bey ile birlikte dedesi Yörgüç Paşa'nın vakfına mütevelli, hacılar ve ayanlar meclislerine üye oldu. 1197 yılı başlarında [1782-83] vefat etti. Oğulları es-Seyyid el-Hâc Hasan ve Mehmed Beylerdir.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- mütevellî: vakfın yöneticisi
- ced: dede
- evâ'il: başlar
Yörgüç Paşa ve Vakfı
Metindeki "ced" olan Yörgüç Paşa, Çelebi Sultan Mehmed'in 1414'te Rum vilayeti beyliğiyle Amasya'ya gönderdiği on iki yaşındaki oğlu Şehzade Murad'ın lalası olarak yanına verilen devlet adamıdır. Amasya, Tokat, Sivas, Çorum ve Osmancık bölgesini kapsayan Rum vilayetinde beylerbeyi olarak göçebe nüfusu ve başıboş beyleri düzene sokmaya çalışmış, Kızılkocaoğulları denen çetelerle mücadele etmiştir. Zilhicce 845'te [Nisan-Mayıs 1442] vefat etti ve Amasya'da yaptırdığı camisinin türbesine gömüldü. Hızır, Yûnus ve Mustafa adlı oğulları ile Sitti ve Hundi Hatun adlı iki kızı olduğu bilinir; oğullarından Hızır ile Mustafa Varna Muharebesi'nde şehit düşmüştür.
Hüsameddin'in kaydı, vakfın aşağı yukarı üç buçuk yüzyıl sonra hâlâ soyundan gelenlerin yönetiminde olduğunu gösterir; Ahmed Bey'in babası Ömer Bey de vakfın mütevellisiydi. Yörgüç Paşa'nın Amasya'daki yapılar topluluğu cami, zaviye, medrese ve imaretten oluşur ve bugün de ayaktaki camisiyle anılır. Ahmed Bey'in kendisi için bu kayıttan başka kaynakta bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 211–211. amasya.bel.tr
- "Yörgüç Paşa", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/yorguc-pasa