AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Alagöz Baba-Şemseddîn Ahmed Şâmî

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 23 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Şamlıdır. Orada tahsîl-i ilm ü hâl etdikden sonra Şamlılarla beraber Amasya’ya hicret edib Şamlılar Mahallesi’nde ikâmet ederek orada yaptırdığı zâviyesinde şeyh oldu. Otuz yıl kadar irşâd-ı sâlikîn ile iştigâl ederek halkın mu‘tekadı olduğu halde 829’da vefât etdi. Âlim, kâmil, mazınne-i kerâmet bir zât idi. Şamlılar Mahallesi’nde kâin türbesinde medfûndur. Mahdûmları İbrâhim, Halîl, Ali Çelebilerdir.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Şamlıdır. Orada ilim ve tasavvuf eğitimi gördükten sonra Şamlılarla birlikte Amasya'ya göç etti, Şamlılar Mahallesi'nde oturdu ve orada yaptırdığı zaviyenin şeyhi oldu. Yaklaşık otuz yıl yol arayanlara rehberlik etti, halkın inandığı bir kişi olarak 829'da [1425-26] öldü. Âlim, olgun, kerametiyle tanınan bir zattı. Şamlılar Mahallesi'ndeki türbesinde yatmaktadır. Oğulları İbrâhim, Halîl ve Ali Çelebilerdir.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • zâviye: tekke; şeyhin öğrencilerini ve müridlerini topladığı küçük dinî yapı
  • irşâd-ı sâlikîn: tarikata girenlere yol göstermek
  • mu'tekad: inanılıp güvenilen kişi
  • mazınne-i kerâmet: kerametli olduğu sanılan
  • medfûn: gömülü

Şamlılar Mahallesi ve Alagöz Baba

Hüsameddin, Alagöz Baba'ya "Şemseddîn Ahmed Şâmî" adını verir; "Şâmî", Şam'dan geldiğini belirten bir nisbedir. Aynı kitabın Ak Şemseddin maddesinde, onun babası Şeyh Nûreddîn Hamza'nın 799'da [1396-97] Amasya'ya geldiği ve Şamlılar Mahallesi'nde oturduğu yazılıdır. Bu bilgi, Şam kökenli kişilerin XIV. yüzyılın sonlarında Amasya'ya yerleştiğini gösterir. Alagöz Baba'nın göçünün aynı dönemle ilişkisi metinde açıkça kurulmaz; bu bir çıkarımdır.

Ölüm tarihi 829'dur [1425-26]. Hüsameddin'in "otuz yıl kadar" irşad sözü geriye doğru sayılırsa Amasya'ya gelişi yaklaşık 1395 dolayına denk düşer. Bu hesap kesin bir tarih değil, metindeki ifadeye dayanan bir tahmindir. Mahalle bugün Amasya'da "Şamlar Mahallesi" adıyla anılmaktadır. Türbenin bugünkü durumuna ilişkin güvenilir bir ayrıntı bulunamadı. Başka kaynaklarda bu şeyhe dair bağımsız bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

Diğer kaynaklar

6. Cilt içindekiler