Amasya vâlisi Şehzâde Sultân Ahmed Hân’ın bendegânından olup Amasya sarayında ilm ü irfân öğrendi. Şehzâde Sultânın teveccühâtını kazanıp kapıcılar kethüdâsı, sipâhiler ağası, 916’da emîr-i dîvân olmuşdu. 918’de Sultân Selîm Hân’ın cülûsunda efendisiyle beraber menkûp ve maktûl oldu.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Alagöz Bey-Emîr-i Divân
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 23 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Amasya Valisi Şehzade Sultan Ahmed Han'ın kölelerinden olup Amasya sarayında ilim ve irfan öğrendi. Şehzade Sultan'ın teveccühünü kazanarak kapıcılar kethüdası, sipahiler ağası ve 916'da [1510-11] divan emiri olmuştu. 918'de [1512-13] Sultan Selim Han'ın tahta çıkışında efendisiyle birlikte felakete uğradı ve öldürüldü.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- bendegân: kullar; şehzadenin sarayında yetişen hizmetliler
- kapıcılar kethüdası: saray kapıcılarının kâhyası
- sipâhîler ağası: sipahi (atlı asker) bölüklerinin komutanı
- emîr-i dîvân: divanın işleyişinden sorumlu görevli
- cülûs: tahta oturma
- menkûp: felakete uğramış
Şehzade Ahmed'in Saltanat Mücadelesi
Alagöz Bey'in bağlı olduğu Şehzade Ahmed, II. Bayezid'in oğludur ve 12 Mart 1481'den 1512 nisanına kadar Amasya sancak beyliği yapmıştır. Kardeşi Selim'in padişahlığını kabul etmeyerek isyan etti. Amasya'dan yaklaşık otuz bin kişilik bir kuvvetle yürüdü, 24 Nisan 1513'te Yenişehir'de yenildi, yakalanıp boğdurularak öldürüldü.
Hüsameddin "918'de efendisiyle beraber" der; hicrî 918 yılı 1512-13'e denk düşer ve bu, Selim'in tahta çıkışı ile Yenişehir yenilgisinin arasında kalan döneme uyar. Alagöz Bey'in ne zaman ve nasıl öldürüldüğüne dair Hüsameddin dışında bir kayıt bulunamadı. Şehzadelerin Amasya'da bulunduğu dönemi ele alan çalışmalarda şehrin o yıllardaki idari yapısı ayrıca işlenmiştir.
Kaynakça
Birincil kaynaklar
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 23–23. amasya.bel.tr
Akademik çalışmalar
- "Selim I", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/selim-i
- "Amasya'da Sancak Beyliği Yapan Şehzadeler Döneminde Amasya Şehri". https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/19685
Diğer kaynaklar
- "Şehzade Ahmed". https://tr.wikipedia.org/wiki/Şehzade_Ahmet
- "Yenişehir Muharebesi (1513)". https://tr.wikipedia.org/wiki/Yenişehir_Muharebesi_(1513)