AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · İKİNCİ FASIL

Bâlî Bey-Bîçâr Paşazâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 392 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ

Özgün Metin

Amasyalıdır. Hamza Bey’in mahdûmudur. Sultân Murâd-ı Sânî zamanında meşâhîr-i ümerâdan olup Varna Harbi’nde şehîden vefât etdi. Konağı Üçler Mahallesi’nde olup mahdûmu Hüseyin Bey bu konağın bahçesinde medfûndur. Seng-i mezârı ve kitâbesi vardır. Aşağıda gelir. Varna muhârebesi 847’de vâkî’dir.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Hamza Bey'in oğludur. II. Murad zamanında ünlü beylerden olup Varna Savaşı'nda şehit düştü. Konağı Üçler Mahallesi'ndedir; oğlu Hüseyin Bey bu konağın bahçesinde yatmaktadır. Mezar taşı ve kitabesi vardır. Aşağıda gelecektir. Varna savaşı 847'de [1443-44] olmuştur.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • meşâhîr-i ümerâ: ünlü beyler, emirler
  • şehîden vefât etmek: şehit olarak ölmek
  • medfûn: gömülü
  • seng-i mezâr: mezar taşı
  • vâkî: olmuş, gerçekleşmiş

Varna Savaşı

Feridun Emecen'in anlattığına göre Osmanlılar ile Macarların başında bulunduğu Haçlı ordusu 28 Receb 848'de (10 Kasım 1444) Varna önünde karşılaştı. Hüsameddin savaşı 847'ye bağlar; kaynak yılı bir yıl sonraya, 848'e yerleştirir. Aradaki farkın nedeni belirlenemedi.

Aynı maddeye göre savaşta Osmanlı ordusunun Anadolu kolu padişahın sağ yanında, Anadolu Beylerbeyi Karaca Bey'in komutasında duruyordu. Macarların saldırısı bu kol üzerine oldu, kol çöktü ve Karaca Bey çarpışırken öldü. Rumeli kolunda Şehâbeddin Şahin Paşa'nın atlıları ve Dâvud Bey'in birlikleri karşı koydu. II. Murad'ın kendi birlikleri de bir süre etkili olamadı, fakat padişah savaş alanını terk etmedi. Macar kralı Vladislav, yeniçerilerin koruduğu padişahın üzerine hücum ederken atı hendeğe düştü ve öldürüldü; bu, Macar ordusunda dağılmaya yol açtı. Maddede sayılan Osmanlı komutanları arasında Bâlî Bey'in adı geçmez. Liste yalnız başlıca kumandanları andığı için bu bir çelişki sayılmaz, ancak Bâlî Bey'in Varna'da şehit düştüğü bilgisi okunan kaynaklarda doğrulanamadı.

Bâlî Bey ve Ailesi

Bâlî Bey'in, babası Hamza Bey'in, oğlu Hüseyin Bey'in ve Üçler Mahallesi'ndeki konak ile mezar taşının başka kaynaklarda anıldığına rastlanmadı. Metindeki "Bîçâr Paşazâde" lakabı da okunan kaynaklarda bulunamadı.

Kaynakça

7. Cilt içindekiler