AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · İKİNCİ FASIL

Bâlî Çelebi-Gümüşlüzâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 392 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ

Özgün Metin

Amasyalıdır. Defterdâr Hâce Celâlzâde İlyâs Çelebi mahdûmudur. Gümüşlüzâde Mevlânâ Celâleddîn Abdurrahmân Çelebi’den tahsîl-i ulûm ederek ders-i âm ve müderris ve 844’de Merzifon’a kadı görüldü.

Ba’dehû 857’de Amasya vilâyeti nâibi görülüp 870 sâline doğru vefât etdi. Meşâhîr-i kudâttan ve a’yân-ı ulemâdan idi. Mahdûmu Mevlânâ Abdurrahmân Çelebi kibâr-ı kudâttan idi.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Defterdar Hâce Celâlzâde İlyâs Çelebi'nin oğludur. Gümüşlüzâde Mevlânâ Celâleddin Abdurrahman Çelebi'den ilim öğrenip herkese açık ders verdi, müderris oldu ve 844'te [1440-41] Merzifon'a kadı atandı.

Sonra 857'de [1453-54] Amasya vilâyeti naibi (kadı vekili) olarak görevlendirilip 870 [1465-66] yılına doğru öldü. Ünlü kadılardan ve âlimlerin ileri gelenlerinden idi. Oğlu Mevlânâ Abdurrahman Çelebi büyük kadılardan idi.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • defterdâr: mali işlerin başındaki görevli
  • tahsîl-i ulûm: ilim öğrenme
  • ders-i âm: herkese açık ders verme; bu adı taşıyan medrese görevi
  • müderris: medrese hocası
  • nâib: kadı vekili
  • kudât: kadılar
  • a'yân-ı ulemâ: âlimlerin ileri gelenleri
  • kibâr-ı kudât: büyük kadılar

Merzifon ve Kadılık

Mehmet Öz'ün Merzifon maddesine göre şehir, Osmanlı döneminde bir kaza merkeziydi; XVI. yüzyıl başlarında kazaya bağlı yalnız sekiz köy vardı. Şehirde Çelebi Sultan Mehmed Medresesi 817'de (1414) yapılmıştır. Çelebi Abdurrahman'ın kadılık yaptığı sırada medresenin faal olup olmadığı okunan kaynaklarda belirtilmiyor.

Gümüşlüzâde Celâleddin Abdurrahman Çelebi, Defterdar Hâce Celâlzâde İlyâs Çelebi ve oğul Abdurrahman Çelebi hakkında başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

7. Cilt içindekiler