Amasya vâlisi Şehzâde Sultân Ahmed Hân’ın kölesidir. Sarâyında ta’lîm ve terbiye görüb ma’iyyetinde tefeyyüz ederek kapıcılar kethüdâsı oldu. 918’de Eskişehir Ovası’nda Sultân Selîm Hân’a karşı yapılan muhârebede vefât etdi. Şehzâdenin havâss-ı bendegânından şecî’, efendisine sâdık, gürbüz idi. [430]
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · İKİNCİ FASIL
Bâlî Bey-Yiğit
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 393 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Amasya valisi Şehzâde Sultan Ahmed Han'ın kölesidir. Sarayında eğitim ve terbiye görüp maiyetinde yetişerek kapıcılar kethüdâsı oldu. 918'de [1512-13] Eskişehir Ovası'nda Sultan Selim Han'a karşı yapılan savaşta öldü. Şehzâdenin has kullarından, yiğit, efendisine sadık ve gürbüz idi.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- ta'lîm ve terbiye: eğitim ve yetiştirme
- tefeyyüz etmek: yetişmek, yararlanmak
- kapıcılar kethüdâsı: saray kapıcılarının yöneticisi
- muhârebe: savaş
- havâss-ı bendegân: has kullar, özel hizmetkârlar
- şecî': yiğit
- sâdık: bağlı, vefalı
Yenişehir Ovası, Eskişehir Ovası
Hüsameddin savaşı "Eskişehir Ovası"nda geçen bir muharebe olarak anar. Şehzade Ahmed ile Selim'in son karşılaşması, Feridun Emecen'e göre Bursa yakınındaki Yenişehir ovasında olmuştur; tarih 8 Safer 919 (15 Nisan 1513) olarak verilir, kimi kaynaklarda 24 Nisan 1513 yazılıdır. Kaynaklarda Eskişehir adıyla bir savaş anılmaz. İki yer adının benzerliği bir karışıklığa yol açmış olabilir; bu bir çıkarımdır. Aynı şekilde Hüsameddin'in 918 tarihi, Safer 919'un birkaç ay öncesine denk gelir.
Savaşın seyrine dair bir anlatıma göre Şehzade Ahmed, Selim'in sahte mektuplarına aldanıp yaklaşık beş bin kişilik bir kuvvetle Amasya'dan yola çıkmıştı; kendisi savaş alanında yakalanmış, kapıcıbaşı Sinan Ağa tarafından boğdurulmuştur. Bu anlatım ikinci derecede bir derlemeye dayanır ve ayrıntılı ansiklopedi maddesinde yer almaz. Bâlî Bey'in bu savaşta öldüğü bilgisi, sayılan kaynaklarda doğrulanamadı.
Bu Bölümde Anılan Kişiler
Bâlî Bey-Yiğit hakkında ve kapıcılar kethüdâlığı görevine dair, adı geçen kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
Birincil kaynaklar
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 7. Cilt, s. 393. amasya.bel.tr
Akademik çalışmalar
- Feridun Emecen, "Selim I", TDV İslâm Ansiklopedisi, TDV İslâm Araştırmaları Merkezi, 2009. https://islamansiklopedisi.org.tr/selim-i
Diğer kaynaklar
- "Battle of Yenişehir (1513)", Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Yenişehir_(1513)