AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

İbrâhim Bey-Burak Beyzâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 30 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasyalıdır. Meşâhîr-i ümerâdan Şâdgeldi Bey bin Burak Bey bin Şehâbeddîn Ahmed Şâh bin Hacı Kutluşâhzâde Ya’kûbşâh Çelebi mahdûmudur. Amcası olan Şâh Melîk Paşa’nın [65] Rumeli Beylerbeyliğinde mir-livâ oldu. Varna harbinde vesâ’ir muharebâtda bulunarak yararlıklar gösterdi. İstanbul fethinde vefât etdi. Mahdûmu Yahyâ Bey ve kerîmesi Sultân Bâyezîd-i Sânî zevcesi İldi Hâtun meşhûrdur.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Ünlü beylerden Şâdgeldi Bey'in oğludur; Şâdgeldi Bey, Burak Bey'in oğlu; o, Şehâbeddîn Ahmed Şâh'ın oğlu; o da Hacı Kutluşâhzâde Ya'kûb Şâh Çelebi'nin oğludur. Amcası Şâh Melik Paşa'nın Rumeli Beylerbeyliği sırasında mirliva (sancak beyi) oldu. Varna Savaşı'nda ve başka savaşlarda bulunup yararlılıklar gösterdi. İstanbul'un fethinde öldü. Oğlu Yahyâ Bey ve kızı, Sultan II. Bayezid'in eşi İldi Hatun ünlüdür.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • meşâhîr-i ümerâ: ünlü beyler
  • mir-livâ: sancak beyi
  • Rumeli Beylerbeyliği: Osmanlı'nın Balkanlar'daki askerî ve idari yönetiminin başı olan makam
  • vesâ'ir muharebât: öteki savaşlar
  • kerîme: kız evlat

Şadgeldi Ailesi

Metindeki soy zinciri, Amasya'da bağımsız bir beylik kuran Hacı Şadgeldi'nin ailesine gider. Hacı Şadgeldi'nin 1359'dan 1381'deki ölümüne kadar Amasya emiri olduğu, babası Hacı Kutlu Şah'ın en büyük ikinci oğlu olarak bu göreve geldiği yazılır. Bu madde, aynı ailenin sonraki kuşaklarından birinin Osmanlı hizmetine girişini gösterir: soyu bir zamanlar beylik kurmuş bir ailenin torunları, Rumeli'de sancak beyliği gibi görevlerle ordunun içinde yer almıştır.

Maddede adı geçen Şâh Melik Paşa'nın Rumeli beylerbeyi olduğu, Hüsameddin'in kitabına dayanan kayıtlarda "Burakzâde" diye anıldığı görülür. Varna Savaşı, II. Murad döneminde yapılan büyük çatışmalardan biri olarak bilinir; Hüsameddin tarih vermez. Oğul Yahyâ Bey'e ve kıza (İldi Hatun'a) dair, bu maddede verilen bilgiyi tamamlayan bir kaynak yaptığım aramalarda bulunamadı. İldi Hatun'un II. Bayezid'in eşi olduğu bilgisi de bu nedenle yalnızca Hüsameddin'e dayanmaktadır.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 30–30. amasya.bel.tr

Akademik çalışmalar

Diğer kaynaklar

6. Cilt içindekiler