Amasyalı es-Seyyid Hüseyin’in mahdûmudur. Ulemâdan tahsîl-i ulûm etdikden sonra ders-i âm oldu. Hayli müddet tedrîs ile iştiğâl edib 1199’da Mehmed Paşa Câmii ittisâlindeki Fatıma Hâtun Medresesine müderris olduğu halde 1203 senesi cumâdelûlâsının üçüncü günü vefât etdi. Âlim, kâmil, vâiz bir zât idi.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
İsmâil Efendi-Müderris es-Seyyid
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 319 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ
Günümüz Türkçesiyle
Amasyalı Seyyid Hüseyin'in oğludur. Bilginlerden öğrenimini tamamladıktan sonra herkese açık ders veren hoca oldu. Epey bir süre ders vermekle uğraştıktan sonra 1199'da [1784-85] Mehmed Paşa Camii bitişiğindeki Fatıma Hatun Medresesi'ne müderris oldu; bu görevdeyken 1203 senesi cemâziyelevvelinin üçüncü günü [1788-89] vefat etti. Âlim, olgun ve vaiz bir kişiydi.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- ders-i âm: herkese açık ders veren hoca
- tedrîs: ders verme
- iştigâl: uğraşma
- ittisâl: bitişiklik, yan yana olma
- kâmil: olgun, ilmini tamamlamış
- vâiz: dinî öğüt veren, vaaz eden kişi
Mehmed Paşa Camii ve Fatıma Hatun Medresesi
Metindeki cami, Amasya'daki Mehmed Paşa Camii olmalıdır. Bu yapıya dair ayrıntılı bir kaynak sayfasına erişilemediği için caminin tarihi ve yaptırıcısı hakkında burada bilgi verilmedi. Fatıma Hatun Medresesi için yapılan aramalarda da adını ve yerini kesin biçimde belgeleyen bir kayda rastlanmadı. Yapının bugün ayakta olup olmadığı belirlenemedi.
Amasya müderrislerini inceleyen bir çalışma, Meşîhat Arşivi'ndeki II. Abdülhamid dönemi kayıtlarına dayanır ve şehirde kırktan fazla medrese tespit edildiğini bildirir. Bu çalışma 19. yüzyıl sonunun müderrislerini ele aldığı için 1199'da müderrisliğe atanan Seyyid İsmâil Efendi'yi doğrudan kapsamaz. Başka kaynaklarda bu kişiye dair bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 7. Cilt, s. 319. amasya.bel.tr
- Hasan Telli, "Meşîhat Arşivi'ne Göre Amasya Müderrisleri", Kocatepe İslami İlimler Dergisi, c. 7, sy. 2 (2024), s. 732–758. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kiid/issue/88516/1512049