Sultân Bâyezîd Câmii imâmı es-Seyyid el-Hâc Halil bin Emîr İmâm Abdüllatîf Efendi bin el-Hâc Halil Efendi’nin mahdûmudur. Hıfz-ı Kur’ân ve tahsîl-i ulûm etdikden sonra 1196 ramazânınında pederinin şehâdeti üzerine Sultân Bâyezîd imâmı olduğu halde 1202 senesi şevvâlinde vefât etdi. Âlim, sesi güzel, sâlih bir zât idi. [182]
Oğulları es-Seyyid Ebûbekir, Abdülhalîm, Abdülehad Efendilerdir. Es-Seyyid Ebûbekir Efendi 1203 saferinde ve es-Seyyid Abdülehad Efendi de bundan birkaç ay sonra vefât edib es-Seyyid Abdülehad Efendizâde es-Seyyid İsmâil Efendi’dir.
Günümüz Türkçesiyle
Sultan Bayezid Camii imamı Seyyid Hacı Halil'in oğludur; Halil, Emîr İmam Abdüllatîf Efendi'nin, o da Hacı Halil Efendi'nin oğludur. Kur'an'ı ezberleyip ilimleri öğrendikten sonra 1196 ramazanında [1781-82] babasının şehâdeti üzerine Sultan Bayezid imamı oldu ve bu görevdeyken 1202 şevvalinde [1787-88] vefat etti. Âlim, sesi güzel, dindar bir kişiydi.
Oğulları Seyyid Ebûbekir, Abdülhalîm ve Abdülehad Efendilerdir. Seyyid Ebûbekir Efendi 1203 saferinde [1788-89], Seyyid Abdülehad Efendi de bundan birkaç ay sonra vefat etti; Seyyid Abdülehad Efendi'nin oğlu da Seyyid İsmâil Efendi'dir.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- mahdûm: oğul
- seyyid: Hz. Muhammed'in soyundan gelen kişilere verilen unvan
- hıfz-ı Kur'ân: Kur'an'ı ezberleme
- tahsîl-i ulûm: ilim öğrenme
- şehâdet: şehit olma; metinde ölümün nasıl gerçekleştiği belirtilmez
- sâlih: dindar, iyi huylu
Sultan Bayezid Camii
İmamlık yapılan cami, Amasya'da Yeşilırmak kıyısında II. Bayezid'in yaptırdığı külliyenin merkezindedir. Üç parçalı inşa kitabesine göre cami Receb 891'de [Temmuz 1486] tamamlanmıştır. Hüsameddin ise yapımın Bayezid'in tahta çıkışının hemen ardından, 886 Receb ayında [1481] başladığını ileri sürer. Külliyenin ortasında cami, sağında medrese, solunda aşhane-imaret ve tabhâne bulunur. Aşhane-imaretin yakınındaki mektep ise günümüze ulaşmamıştır.
Seyyid İsmâil Efendi'nin imamlığa geldiği yıllarda, 1197'de [1782-83] Hacı Ali Ağa adlı bir hayır sahibi caminin ırmak tarafına, kışın sıcak su ile abdest alınabilmesi için musluklar ve bir su ısıtma yeri yaptırmıştır. Külliyenin medresesinin müderrisliği, Hüsameddin'e göre Amasya müftülerine verilirdi ve ilk hocası ünlü Şeyhülislâm Zenbilli Ali Efendi'ydi. Metinde hem babasının hem kendisinin aynı camide imam olduğu görülür; dedesi ise "Emîr İmam" adıyla anılır. Bu unvanın tam anlamı ve aile hakkında başka bir kayıt bulunamadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 7. Cilt, s. 319. amasya.bel.tr