Fuzalâdan Abdullah Vecîh Efendizâde eş-Şeyh Ahmed Rüşdü Efendi’nin büyük mahdûmudur. Pederinden ahz-ı ilim ve feyz ederek evkâtını ibâdâta hasredip 1306’da vefât etdi. Meşâhir-i sulehâdan âbid, müteşerrî, mazinneden bir zât idi. Oğulları Abdullah Vecîh, Mehmed Dâî Efendilerdir.
Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
İsmâil Efendi-Şeyhzâde
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 332 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ
Özgün Metin
Araştırma Makalemiz
Editör: Mevlüt Erdem Öztürk
Günümüz Türkçesiyle
Fazıl kişilerden Abdullah Vecîh Efendi'nin oğlu Şeyh Ahmed Rüşdü Efendi'nin büyük oğludur. Babasından ilim ve feyiz alıp vaktini ibadete vererek 1306'da [1888-89] öldü. Ünlü salihlerden, ibadete düşkün, şeriata bağlı, hakkında iyi zan beslenen bir zattı. Oğulları Abdullah Vecîh ile Mehmed Dâî Efendilerdir.
Açıklamalar ve Araştırma
Metindeki Eski Kelimeler
- fuzalâ: fazıl, bilgili kişiler
- mahdûm: oğul
- ahz-ı ilim ve feyz: ilim ve manevi feyiz alma
- evkât: vakitler, zamanlar
- meşâhir-i sulehâ: ünlü salihler
- âbid: ibadete düşkün kimse
- müteşerri': şeriata uyan, dinî hükümlere bağlı
- mazinne: hakkında iyi zan beslenen, saygı gösterilen
Aile Adları
Madde çok kısadır ve İsmâil Efendi'nin hayatına dair ayrıntı vermez; bilinen tek tarih ölüm yılıdır. Metinde dikkat çeken nokta adların kuşaktan kuşağa tekrarıdır. İsmâil Efendi'nin dedesi Abdullah Vecîh Efendi'dir ve oğullarından birine de aynı ad verilmiştir. Bu, aile içinde dedenin adını torunlara verme geleneğine işaret ediyor olabilir; bu bir çıkarımdır. "Şeyhzâde" lakabı ise babası için kullanılan "eş-Şeyh" unvanından gelir; metin babasının hangi tarikata ya da zaviyeye bağlı olduğunu söylemez.
Amasya'da aynı dönemde yaşamış başka bir Rüşdü daha bilinir: Amasya'da doğan Şirvânîzâde Mehmed Rüşdü Paşa, Nakşibendiyye'nin Hâlidiyye kolundan şeyh İsmâil Sirâceddin Şirvânî'nin oğludur ve ailesi Şirvan'dan Ahıska üzerinden Amasya'ya göç etmiştir. İsim benzerliği Hüsameddin'in maddesindeki aileyle bir bağ kurmaya yetmez; metinde Şirvan'dan ya da Hâlidî yolundan söz edilmez ve iki aile arasında ilişki kuran bir kaynağa rastlanmadı.
Başka kaynaklarda Şeyhzâde İsmâil Efendi'ye, babası Ahmed Rüşdü Efendi'ye ya da oğulları Abdullah Vecîh ile Mehmed Dâî Efendilere dair bilgiye rastlanmadı.
Kaynakça
- Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 7. Cilt, s. 332–332. amasya.bel.tr