AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Üveys Bey-Osmân Paşazâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 374 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ

Özgün Metin

Amasyalıdır. Hasan Paşa bin Osmân Paşa bin Selamiş [366] Bây’ın mahdûmudur. Sultân Murâd-ı Sânî ümerâsından olup Edirne Sarayı muhâfızı oldu. Ba’dehû Silistre Beyi olup 847 senesi hilâlinde vefât etdi.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasyalıdır. Selamiş Bey oğlu Osman Paşa oğlu Hasan Paşa'nın oğludur. Sultan II. Murad'ın emirlerinden olup Edirne Sarayı muhafızı oldu. Sonra Silistre Beyi olup 847 [1443-44] yılı içinde öldü.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • mahdûm: oğul
  • Sultân Murâd-ı Sânî: İkinci Murad (II. Murad)
  • ümerâ: emirler, beyler
  • muhâfız: koruyucu, koruma görevlisi
  • Silistre Beyi: Silistre sancağının yöneticisi, sancak beyi
  • hilâlinde: içinde, sırasında; burada yaklaşık bir zaman bildirir (yılın hangi ayı olduğu anlaşılmaz)

Soy ve Önceki Madde

Metin, adı yazılmayan kişiyi (başlığa göre Üveys Bey) Hasan Paşa'nın oğlu olarak tanıtır; zincir Hasan Paşa, Osman Paşa ve Selamiş Bey diye gider. Bir önceki maddede (421) Umur Bey de Selamiş Bey'in oğlu Osman Paşa'nın oğlu olarak anılır. Buna göre Umur Bey, bu maddedeki kişinin babası Hasan Paşa'nın kardeşi, yani amcası olmalıdır; bu bir çıkarımdır, metinde böyle bir ilişki belirtilmemiştir. Selamiş Bey ve Osman Paşa'ya dair başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı. Üveys Bey'in kendi hayatına dair de, Hüsameddin'in verdiği görev ve tarihlerden başka bir bilgi bulunamadı.

Edirne Sarayı ve Silistre

II. Murad 1421'den itibaren padişah olduğuna göre Üveys Bey'in görevleri 1421 ile ölüm tarihi arasına düşer, ama hangi yıllarda Edirne Sarayı muhafızı ve Silistre Beyi olduğu metinde yazılı değildir. Silistre, Tuna kıyısında bir sınır şehriydi. Osmanlı ordusu şehri ilk kez 1388'de almış, Mihaloğlu Fîruz Bey ilk sancak beyi olarak oraya yerleşmişti; şehir Ankara Savaşı'ndan sonra Eflak Voyvodası Mircea'nın eline geçmiş, Çelebi Sultan Mehmed Silistre'yi ve bütün Dobruca'yı 1419 ilkbaharında geri almıştı.

847 Yılı

Üveys Bey'in öldüğü 847 yılı, Receb ayında (Ekim 1443) Macar Haçlı ordusunun Tuna'yı geçerek Niş ve Sofya'yı aldığı yıldır; 1444'te de Varna Muharebesi yapılacaktır. Hüsameddin ölüm nedenini yazmaz ve bu olaylarda Üveys Bey'in adı okunan kaynaklarda geçmez; bu yüzden ölümü ile bu savaşlar arasında bir bağ kurulamaz.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 7. Cilt, s. 374–374. amasya.bel.tr

Akademik çalışmalar

7. Cilt içindekiler