Adı, gelinin düğün öncesinde hamama götürülüşünü anan bu türkü, konservatuvar heyetinin Amasya'daki ilk çalışma günü olan 4 Temmuz 1943'te Fatma Samsun'dan alınmıştır. Fişte ilk dize "Gel göresim geldi seni" diye yazılıdır. Kaydın yeri, tarihi ve plak numarası katalogda köşeli ayraç içindedir; katalogcu bunları gezinin akışına ve plak sırasına bakarak tamamlamıştır.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresine kayıtlı değildir
  • Derleme yeri: Amasya merkez (katalogcunun tamamlaması)
  • Kaynak kişi: Fatma Samsun
  • Derleyen: Ankara Devlet Konservatuvarı heyeti: Halil Bedii Yönetken, Muzaffer Sarısözen, teknisyen Rıza Yetişen
  • Derleme tarihi: 4 Temmuz 1943 (katalogcunun tamamlaması)
  • Kaynak yayın: Celal Volkan Kaya, Ankara Devlet Konservatuvarı'nın Halk Müziği Alan Araştırmaları Kataloğu (İTÜ, 2014), kayıt listesi sıra 3583
  • Arşivdeki yeri: Folklor Arşivi, plak [1106/B-2]
  • Tür: türkü (düğün)
  • Makam, usul: kayıtlı değil
  • Söz ve müzik: anonim
  • Kaynak bağlantısı: TRT sayfası yoktur; künye Kaya kataloğunda

Sözleri

Gel göresim geldi seni

"Göresim gelmek", birini görmeyi özlemek demektir; dize "Gel, seni görmeyi özledim" diye bir çağrıyla açılır. Sözün gelinin ağzından mı, onu hamama götüren kadınların ağzından mı söylendiği tek dizeden anlaşılmaz.

Kalan dizeler hiçbir yayında yer almıyor. Fatma Samsun'un okuduğu metin fişin TRT'deki kopyasında olmalıdır; ezgi ise Folklor Arşivi'nin 1106 numaralı plağında korunur. Arşiv, Kaya'nın çalıştığı yıllarda kullanıma kapalıydı.

Hikâyesi

Bu türkü hakkında bilinen, düğün dağarcığına ait olmasından ibarettir; yakılışına dair yayımlanmış bir anlatı yok. Kına havaları, düğün türküleri ve gelin ağlatma ezgileri, Nail Demircioğlu'na göre Amasya'da kadınlar arasında yaygındır. Fatma Samsun'un o gün okuduğu üç parça da bu dağarcıktan gelir.

Müzikal Özellikleri

Plaktaki dizilişe bakılırsa 1106'nın B yüzünde önce Samsun'un "Kına Havası: Âdemi Havvayı cennette yarattı" kaydı, ardından "Gelin Hamama Gidiyor" gelir. Bu ikinci kaydın plak numarası köşeli ayraç içindedir; Kaya, fişteki yer, tarih ve numaraları gezinin geneline ve plak sırasına bakarak düzelttiği ya da tamamladığı durumları böyle gösterir. Ezginin dizisi ve ritmi konusunda ise fiş bilgi vermez.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Kataloğun icracı dökümü Fatma Samsun'un yaşını 70 olarak verir. Okuduğu "Kına Havası" TRT repertuvarına alınmış ve Âdem Havva'yı Yarattı (Kına Havası) sayfasının konusu olmuştur; üçüncü parçası "Gelini Ortaya Çıkarırken"dir. İki gün sonra Amasya'da Naciye Perin'den alınan düğün türküleri de repertuvara geçmiştir: Geline Bakın Geline (Kına Havası) ve Sabah Oldu Kaynanam Geldi. "Gelin Hamama Gidiyor"un 1943'ten sonra okunduğu bir kayıt bilinmiyor. İlin düğün türküleri Yeşilırmak'ın Ezgisi yazısında öbür ezgilerle birlikte ele alınır.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar