Türkünün adı bir alışkanlığı anlatır: çeşme başına her gün varılır. Oraya kimin gittiği, çeşme başında ne olduğu ise bilinmiyor; Haluk Yücel'in 89 Amasya türküsünü sınıflandıran 2018 makalesi eserin yalnız adını, türünü ve usulünü verir. Eser orada kırık hava sayılır ve 5/8'lik aksak usulle yazıldığı belirtilir; dökümde bu usulü taşıyan eser sayısı sekizdir.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya'ya kayıtlı eserlerden biri değildir
  • Tür: kırık hava
  • Yöre: Amasya
  • Kaynak kişi: tabloda yok
  • Derleyen ve notaya alan: tabloda yok
  • Derleme yeri ve tarihi: tabloda yok
  • Makam: verilmemiş
  • Usul: 5/8
  • Söz ve müzik: anonim
  • Kaynak yayın: Haluk Yücel 2018, Tablo 5 s. 379, Tablo 6 s. 381
  • Arşivdeki yeri: bildirilmemiş
  • Kaynak bağlantısı: Yücel'in incelemesi; TRT bağlantısı yoktur

Sözleri

Adın arkasındaki dizelere de, ezginin notasına da basılı bir yayında ulaşılamadı. TRT'nin nota arşivinde Amasya adına kayıtlı türküler arasında bu ad olmadığı için metnin oradan çıkması beklenemez. Yücel'in başka bir yazısında başvurduğunu söylediği kaynaklar arasında TRT Müzik Dairesi'nin hazırladığı bir Amasya Türküleri CD'si de vardır; ancak bu CD'nin parça listesi bulunamadığından eserin orada yer alıp almadığı sınanamadı.

Hikâyesi

Çeşmeye her gün kimin, ne için gittiğini anlatan bir yakılış hikâyesi yayımlanmamıştır. Yöreden derlenmiş bir anlatı da kayıtlarda yok.

Müzikal Özellikleri

Usul tablosunda 5/8 sütununu paylaştığı türküler arasında Merzifon'dan Hay Edüben Meydan Harman Başında Duran, Eğlen Sana Bir Nasihat Edeyim ve Ben de Çıktım Fodullu'nun Üstüne ile "Samâveri hâlleyleyin", "Turâb ol gönül, turâb ol" ve "Yeşilırmak ne akarsın boşuna" bulunur. Beş zamanın ikiye ve üçe bölündüğü bu aksak ölçü, makalenin metninde ayrıca sayılmaz; Yücel yalnız 4/4, 2/4, 9/8 ve serbest usulü öne çıkarır. Türkünün makamı yazılı değildir.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Yücel'in tür tablosunda bu türküden hemen önce Merzifon'dan Meryem Suya Gidiyor gelir; iki ad da suya, çeşmeye gidişi anar, fakat tablodaki sıra iki türkü arasında bir akrabalık olduğunu göstermez. Bu türküyü seslendirmiş birinin adı, bir plağı ya da yayımlanmış bir ses kaydı da bilinmiyor. Amasya'nın TRT repertuvarındaki ve başka derlemelerdeki türkülerinin bütününe Yeşilırmak'ın Ezgisi yazısından ulaşılabilir.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar