AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Ahmed Bey-Kutluşâhzâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 117 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasya ümerâsından olup Kosova muhârebesinde şehîden vefât eden Hasan Bey bin Burâk Bey bin Emîr-i Kebîr Ahmed Şâh bin Hacı Kutluşâh mahdûmudur. Meşâyîh-i ümerâdan olup 804 senesinde Timûr harbinde vefât etdi. Birâderi Cüneyd Bey’dir.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasya beylerinden olup Kosova savaşında şehit düşen Hasan Bey'in oğludur; Hasan Bey, Burak Bey'in, Burak Bey Emîr-i Kebîr Ahmed Şâh'ın, Ahmed Şâh da Hacı Kutluşâh'ın oğludur. Beylerin yaşlı ve ileri gelenlerinden olup 804 yılında [1402] Timur savaşında öldü. Kardeşi Cüneyd Bey'dir.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • ümerâ: beyler, emirler
  • şehîden vefât: şehit olarak ölme
  • meşâyih-i ümerâ: beylerin yaşlıları, ileri gelenleri
  • birâder: kardeş

Kutluşah Ailesindeki Yeri

Ahmed Bey, Amasya'yı XIV. yüzyılın ortalarında yöneten Kutluşah ailesinin bir yan koluna mensuptur. Soy kütüğünde adı geçen Emîr-i Kebîr Ahmed Şâh, Hacı Kutluşah'ın en büyük oğlu Şihâbeddin Ahmed Şâh olmalıdır. Bugünkü kaynaklarda bu zatın bir süre Amasya emîri olduğu, 1359'da babası Kutluşah'ın onu Sivas'ı yönetmek üzere gönderdiği ve Amasya emirliğini küçük kardeşi Şâdgeldi'ye bıraktığı kaydedilir. Böylece maddedeki Ahmed Bey, Amasya emîri Devâtdâr Ahmed Paşa'nın amcasının torununun oğlu olur ve ailenin Osmanlı hizmetine giren kolundan sayılır.

Kosova ve Ankara Savaşları

Ahmed Bey'in babası Hasan Bey'in ölümüne sahne olan Kosova Savaşı 1389'da yapılmıştır. Bugünkü kaynaklar, Şehzade Bâyezid'in o yıl Amasya idaresini Fahreddin Ahmed'e bırakarak Kosova'ya gittiğini ve I. Murad'ın şehit düşmesi üzerine tahta çıktığını yazar. Hüsameddin bir önceki maddede Ahmed Paşa'nın bu savaşa Amasya'dan asker ve erzak gönderdiğini belirtir; Hasan Bey'in Kosova'da bulunması, Amasya birliklerinin savaşa fiilen katıldığını gösteren bir kayıttır.

Hüsameddin'in "Timur harbi" dediği 804 yılındaki savaş, büyük ihtimalle Ankara Savaşı'dır. Bu savaş 28 Temmuz 1402'de, yani 804 yılının son ayında, Ankara yakınlarındaki Çubuk ovasında Yıldırım Bâyezid ile Timur arasında yapılmış ve Osmanlı ordusunun bozgunuyla sonuçlanmıştır. Savaşın kaderini, Timur'un casusları aracılığıyla kendi tarafına çektiği Kara Tatarlar ile başta Germiyan askeri olmak üzere bazı Anadolu beyliklerinin kuvvetlerinin taraf değiştirmesi belirlemiştir. Hüsameddin aynı yıl "Timur harbinde" ölen başka beyler de sayar; bir sonraki maddede anlatılan Kedağralı Taşanoğlu Ahmed Bey bunlardan biridir. Bu kayıtlar, Amasya ve çevresindeki beylerin savaşa Osmanlı ordusunda katıldığını düşündürür; ancak hangi kanatta savaştıkları belirtilmez.

Ahmed Bey ve kardeşi Cüneyd Bey hakkında başka kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 117–117. amasya.bel.tr

Akademik çalışmalar

Kitaplar

Diğer kaynaklar

6. Cilt içindekiler