AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Ahmed Efendi-Tâceddînzâde

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 178 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasya kudâtından Abdulbaki Efendi bin Taceddîn Efendi mahdûmu olup tahsîl-i ulûm ederek silk-i kudâta girdi. Kasâbâtı devrederek 1099 senesi evâilinde vefât etdi. [569] Ulemâ-ı kudâtdan idi.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasya kadılarından Abdülbâkî Efendi'nin, Taceddîn Efendi oğlunun oğludur. İlim tahsil ederek kadılar zümresine girdi. Kasabalardaki görevlerini devredip 1099 yılının başlarında [1687-88] öldü. Kadı ulemâsından idi.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • kudât: kadılar
  • tahsîl-i ulûm: ilim öğrenme, medrese eğitimi
  • silk-i kudât: kadılar sınıfı, kadılık mesleği
  • kasabât: kasabalar; burada kadılık yapılan yerler
  • evâil: başlangıç, ilk günler
  • ulemâ-ı kudât: kadılık yapan âlimler

Kadılık Yoluna Girmek

Osmanlı'da kadı, padişah beratıyla atanırdı; ilmiye mensuplarının atama ve nakil işlemlerini Anadolu ve Rumeli kazaskerlerinin daireleri yürütürdü. Bir aday mülâzemette, yani yetişme döneminde, en az üç yıl kalıp mesleği öğrendikten sonra, en az gelirli ve en az işi olan kaza kadılıklarında göreve başlardı. Hüsameddin'in "silk-i kudâta girdi" demesi, Ahmed Efendi'nin bu yolu izlediğini anlatır. Hangi kazalarda görev yaptığı ve hangi tarihlerde olduğu yazılı değildir.

"Kasabâtı devrederek" ifadesi anlaşılması güç bir ifadedir. Kadılık yaptığı kasabaları başkasına bırakması, yani görevlerinden ayrılması olarak anlaşılabilir; ancak başka bir anlama gelmesi de mümkündür.

Abdülbâkî Efendi ve Taceddîn Efendi hakkında, kaynaklarda bilgiye rastlanmadı. Bu ailenin adı bugüne dek ulaşan Amasya vakıf ve mahalle adlarında da görülmedi.

Kaynakça

6. Cilt içindekiler