AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

Emîn Mehmed Efendi-Hatîbzâde es-Seyyid

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 362 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ

Özgün Metin

Amasya‘da Sultân Bâyezîd Câmii Hatîbi Hâfız es-Seyyid Mehmed Kâmil Efendi bin Hâfız Mehmed Efendi bin Ahmed mahdûmudur. 1222’de pederinin irtihâlinde câmi-i mezkûr hatîbi olup 1228’de vefât etdi. Sesi güzel, maârif-aşinâ bir zât idi. Bunun yerine Zileli Karanfilzâde el-Hâc Hâfız Ahmed Efendi hatîb oldu.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasya'da Sultan Bayezid Camii hatibi Hâfız es-Seyyid Mehmed Kâmil Efendi'nin, yani Ahmed oğlu Hâfız Mehmed Efendi oğlu Mehmed Kâmil Efendi'nin oğludur. 1222'de [1807-08] babası ölünce adı geçen caminin hatibi olup 1228'de [1812-13] öldü. Sesi güzel, bilgiye ve kültüre yakın bir zattı. Onun yerine Zileli Karanfilzâde el-Hâc Hâfız Ahmed Efendi hatip oldu.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • mahdûm: oğul
  • hatîb: cuma ve bayram hutbesini okuyan görevli
  • hâfız: Kur'an'ı ezbere bilen kişi
  • irtihâl: ölüm
  • câmi-i mezkûr: adı geçen cami
  • maârif-aşinâ: bilgiye ve kültüre yakın, bilgili

Metindeki Cümlenin Okunuşu

Başlıktaki Hatîbzâde, hatip oğlu anlamına gelir. Metne göre Emîn Mehmed Efendi, hatip Hâfız Mehmed Kâmil Efendi'nin oğludur; Mehmed Kâmil Efendi de Hâfız Mehmed Efendi'nin, o da Ahmed'in oğludur. Hatiplik 1222'de babadan oğula geçmiş, 1228'de ise aileden olmayan Zileli bir hâfıza verilmiştir. Bu bilgilerin hepsi yalnız Hüsameddin'in metnine dayanır; başka bir kaynakta doğrulanamadı.

Sultan Bayezid Camii

Hatiplik yapılan cami, Amasya'daki II. Bayezid Camii'dir. Külliye, 1485-1486 yıllarında Şehzade Ahmed tarafından yaptırılmıştır; günümüze cami, medrese ve imaret bölümleri ulaşmıştır. Cami, yan mekânlı cami mimarisinin en güzel örneklerinden sayılır; süslemeli kubbeleri, kündekâri pencere kanatları ve çini panolarıyla dikkat çeker. Avluda asırlık çınar ağaçları bulunur; iki minaresinin gövde süslemeleri birbirinden farklıdır.

Doğrulanamayanlar

Hâfız Mehmed Kâmil Efendi ile oğlunun hatiplik yılları, Zileli Karanfilzâde Hâfız Ahmed Efendi ve ailenin öteki bireyleri hakkında okunan kaynaklarda bilgi bulunamadı. Başka kaynaklarda Emîn Mehmed Efendi'ye dair bilgiye rastlanmadı.

Kaynakça

7. Cilt içindekiler