Fiş, şiirin sahibini başlığın içine yazmıştır: "Karacaoğlandan", yani Karacaoğlan'ın bir şiirinden. 5 Temmuz 1943'te bugün Aydınca adını taşıyan Zigala köyünde bu parçayı derleme heyetine okuyan Mehmet İnan, o gün Davut Aslan'la birlikte sekiz kayıt vermiş, bu deyişi ise yalnız söylemiştir. Deyişten elde kalan, fişe yazılan ilk dizedir; ne öbür dizeleri ne ezgisinin notası yayımlanmıştır.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresine kayıtlı değildir
  • Derleme yeri ve tarihi: Zigala (Aydınca) köyü, Amasya merkez; 5 Temmuz 1943
  • Kaynak kişi: Mehmet İnan; icracı dizininde memleketi Amasya merkeze bağlı Girap köyü
  • Derleyen: Ankara Devlet Konservatuvarı: Halil Bedii Yönetken, Muzaffer Sarısözen, teknisyen Rıza Yetişen
  • Kaynak yayın: Celal Volkan Kaya, Ankara Devlet Konservatuvarı'nın Halk Müziği Alan Araştırmaları Kataloğu (İTÜ, 2014), sıra 3602
  • Arşivdeki yeri: Folklor Arşivi, plak 1110/A-3
  • Tür: deyiş
  • Makam, usul: kayıtlı değil
  • Söz ve müzik: söz başlığa göre Karacaoğlan'ın; ezgi anonim
  • Kaynak bağlantısı: TRT bağlantısı yoktur; künye Kaya kataloğunda

Sözleri

Şurda bir yavruya meyil aldırdım

Halk şiirinde "yavru" genç güzel, sevgili anlamına gelir; "meyil aldırmak" gönül kaptırmak, birine meyletmektir. Dize, "Şurada bir güzele gönlümü kaptırdım" diye anlaşılır. Şiirin Karacaoğlan'ın hangi koşması olduğunu katalog belirtmez. Kaya fişlerdeki sözleri listelerine bilerek almadığını yazar; Mehmet İnan'ın okuduğu metnin devamı, not edildiyse, fiştedir ve hiçbir kitapta ya da katalogda basılmamıştır. Fişin TRT'deki kopyası ve konservatuvarın Folklor Arşivi'ndeki 1110 numaralı plak, deyişin bilinen iki taşıyıcısıdır; arşiv, Kaya'nın çalıştığı yıllarda Hacettepe Üniversitesi'nde araştırmaya kapalıydı.

Hikâyesi

Girap'tan gelen İnan'ın bu Karacaoğlan koşmasını kimden öğrendiği, deyişin Zigala'ya hangi yoldan ulaştığı kayda geçmemiştir.

Müzikal Özellikleri

Ezgi bakımından katalogdan öğrenilebilecek tek şey plaktaki sırasıdır: 1110'un A yüzüne önce Davut Aslan'ın iki semahı, "Gönüller Semahı" ve "Kırklar Semahı" alınmış, bu deyiş yüzün sonuna, üçüncü sıraya konmuştur. B yüzü yine iki icracının birlikte okuduğu parçalarla devam eder.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Deyişin İnan'ın sesinden başka bir kaydına rastlanmıyor. Aynı plağın kayıtlarından ikisi TRT repertuvarına girmiştir: Davut Aslan'ın Gönüller Semahı Yüce Dağ Başında Koyun Güderken adını almış, B yüzünü açan "Sarcalan Köyünden Molla Mustafa ve Oğlu" da Değirmen Önünde Bir Böyük Tarla olarak repertuvara geçmiştir. Karacaoğlan adı aynı yaz yörenin başka fişlerinde de geçer: Merzifon'da Hüseyin Onkar'ın okuduğu "Sümmanî'den (Karacaoğlan)" sonradan Eğlen Sana Bir Nasihat Edeyim adıyla TRT'ye girmiş, Gümüşhacıköy'de Bektaş Yıldız'ın Beypazarı kaydı da "Gezdür Garacoğlan gır atı gezdür" dizesiyle açılmıştır. Amasya yöresinin ezgilerine toplu bakış için Yeşilırmak'ın Ezgisi okunabilir.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar