Katalogda bu kaydın ilk dizesinin yerinde yalnızca üç nokta vardır: "Segah: …". Celal Volkan Kaya, derleme fişlerinin silikliği yüzünden okuyamadığı bilgileri bu işaretle gösterir; yani Zekeriya Demiray'ın 6 Temmuz 1943'te Amasya'da okuduğu parçanın sözleri fişe yazılmış, ama katalogcunun elindeki kopyada okunamaz durumdadır. Başlık, Türk musikisinin bilinen makamlarından segâhın adını taşır. Ezgi TRT repertuvarına alınmamıştır; ne sözleri ne notası basılmıştır.

Künye

  • Repertuvar no: yok; TRT repertuvarında Amasya yöresine kayıtlı değildir
  • Kaynak kişi: Zekeriya Demiray; köy bürosu şefi, fişteki doğum yılı rumî 1323, Amasya merkezden; kayıtta bir çalgı kullandığı yazılmamış
  • Derleme yeri ve tarihi: Amasya (yer köşeli ayraç içinde), 6 Temmuz 1943
  • Derleyen: Ankara Devlet Konservatuvarı; Halil Bedii Yönetken, Muzaffer Sarısözen, Rıza Yetişen
  • Kaynak yayın: Celal Volkan Kaya, Ankara Devlet Konservatuvarı'nın Halk Müziği Alan Araştırmaları Kataloğu, İTÜ, 2014, sıra 3638
  • Arşivdeki yeri: Folklor Arşivi, plak 1116/B-2
  • Tür: uzun hava
  • Makam, usul: adı segâh makamını anar; usul kayıtlı değil
  • Söz ve müzik: anonim
  • Kaynak bağlantısı: TRT sayfası yoktur; künye Kaya'nın tezinde

Sözleri

Fişten kataloğa okunabilir tek bir kelime geçmemiştir; dizenin olması gereken yerde üç nokta durur. Sözlerin varlığını gösteren de bu işarettir, çünkü Kaya fişte hiç bulunmayan bilgiyi üç noktayla değil soru işaretiyle karşılar. Silikleşen dizeleri tamamlayacak basılı bir metin de, ezgiyi gösterecek bir nota da yoktur. Fişin kendisi Amasya fişlerinin TRT'de saklanan fotokopileri arasında durur; ses ise Hacettepe Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'na devredilmiş Folklor Arşivi'nin 1116 numaralı plağındadır.

Hikâyesi

İcracı listesi Zekeriya Demiray'ı birkaç ayrıntıyla tanıtır: mesleği "köy bürosu şefi" diye geçmiştir, doğum yılı rumî 1323'tür ve Amasya merkezlidir. Konservatuvar heyetine iki ayrı günde, 4 ve 6 Temmuz'da toplam altı parça okumuştur. Segah'ı kimden öğrendiği ya da nerede okuduğu ise ne listede ne fişte yer alır; ezgiye bağlanmış bir anlatı da yayımlanmamıştır.

Müzikal Özellikleri

Ad, ezginin segâh makamıyla ilişkilendirildiğini gösterir; fiş bunun ötesinde dizi, usul ya da ses genişliği hakkında bir şey söylemez. Plak numarası ise bir karışıklığa işaret eder. 1116 numaralı plağın A yüzü Demiray'ın okuduğu "Kür Gırağı" ile açılır; ardından gelen iki bölmenin fişleri TRT kopyaları arasında bulunmadığından içerikleri bilinmez. Segah, B yüzünün ikinci bölmesindedir. Aynı numara, iki gün sonra Merzifon'da zurnacı Keleş ile davulcu Duran'dan alınan "Gelin Ağlatma" için de yazılmıştır ve Kaya o kaydın numarasının yanına soru işareti koyar. Kaya'nın açıklamasına göre heyet, sonunda boşluk kalan plakları sonradan kısa kayıtlar için yeniden kullanmıştır; iki kaydın aynı numarayı nasıl paylaştığını fiş açıklamaz.

Okuyanlar ve Kayıtlar

Demiray'ın plağa geçen kayıtları sırasıyla şunlardır: 4 Temmuz'da Irmakların Gümbürtüsü ve Kaleden Atılır; 6 Temmuz'da Dımbıla Gız, Bayatı (Atüstü Bayatı), "Kür Gırağı" ve Segah. Segah bu dizinin son parçasıdır ve heyetin Amasya merkezdeki kayıtları da onunla kapanır; ertesi gün çalışmalar Merzifon'a taşınmıştır. Merzifon'daki Gelin Ağlatma kaydı da ayrıca anlatılmıştır. Segah'ı Demiray'ın sesinden başka bir icrayla anan yayımlanmış bir kaynak yok. Demiray'ın okuduğu türden uzun havaların il genelindeki yeri, Yeşilırmak'ın Ezgisi başlıklı yazının konuları arasındadır.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar