Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL
Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 7. Cilt, s. 357 • Hazırlayan: Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ- Prof. Dr. Ahmet Hakkı TURABİ
Amasyalıdır. Sarı Kadızâde eş-Şeyh Mustafa Efendi’nin mahdûmu ve hattât-ı meşhûr Hamdullah Efendi’nin birâderidir. Şehzâdeliğinde Sultân Bâyezîd-i Sânî Amasya vâlisi iken defter emîni olarak iştihâr etdi.
911’de binâsına mübâşeret edilen Hâtuniye Câmii binâ emîni olup “Emîn Çelebi” diye meşhûr oldu. Câmi-i şerîfin hitâmından birkaç yıl sonra 918’de vefât etdi. Meşâhir-i ümenâdan idi. Mahdûmu Muhyiddîn Efendi’dir.
Amasyalıdır. Sarı Kadızâde eş-Şeyh Mustafa Efendi'nin oğlu ve ünlü hattat Hamdullah Efendi'nin kardeşidir. Şehzadeliğinde II. Bayezid Amasya valisi iken defter emini olarak tanındı.
911'de [1505-06] yapımına başlanan Hatuniye Camii'nin yapı emini olup "Emîn Çelebi" diye ünlendi. Cami-i şerifin bitiminden birkaç yıl sonra 918'de [1512-13] öldü. Tanınmış eminlerdendi. Oğlu Muhyiddîn Efendi'dir.
Ünlü hattat Şeyh Hamdullah, Amasya'nın Eslem Hatun mahallesinde doğmuş, Amasyalı Sarıkadızâdeler ailesinden ve Buhara'dan Amasya'ya göç etmiş erenlerden Sühreverdiyye şeyhi Mustafa Dede'nin oğludur. Şehzadeliği döneminde muhtemelen babasının sohbet meclislerinde tanıştığı II. Bayezid'in dostluğunu kazanmış, Bayezid onu hat hocası tayin etmiş ve ondan icazet almıştır. II. Bayezid tahta çıkınca davet üzerine ailesiyle İstanbul'a gitmiştir. Hüsameddin'in Emîn Çelebi'yi onun kardeşi göstermesi bu ailenin Sarıkadızâde adıyla anılmasıyla uyuşur; ancak okunan ansiklopedi maddesinde Hamdullah'ın kardeşlerinden söz edilmez, bu nedenle Emîn Çelebi'nin kardeşliği doğrulanamadı.
Hatuniye Camii, Amasya'da Hatuniye mahallesindedir; II. Bayezid'in hanımlarından Bülbül Hatun tarafından bir sıbyan mektebi ve bir imaretle birlikte yaptırılmıştır. Doğusunda Dânişmendliler'e ait Enderun Camii, batısında Selçuklular'a ait Yıldız Hamamı yer alır. Cami iki küçük kubbe ve yanlarındaki daha alçak ikişer çapraz tonozla örtülüdür, son cemaat yeri beş kubbelidir. Kapısı üzerindeki asıl kitabe yerine 1980'de boyayla bir ibare yazılmıştır. Amasya'nın günümüze ulaşan eserleri sayılırken Hatuniye Camii 1510 tarihiyle anılır. Hüsameddin'in bu maddedeki 911 [1505-06] başlangıç tarihi ile ansiklopedideki 1510 çelişmez; biri yapının başlangıcı, öteki bitişi olabilir (çıkarım). Önceki maddedeki Emîn Mimâr'ın aynı caminin mimarı olarak gösterilmesi ise bu maddeyle bağdaşmaz; hangisinin doğru olduğu okunan kaynaklardan anlaşılamadı.
Emîn Çelebi'nin defter eminliği, Hatuniye'deki görevi ve 918'deki ölümü, ayrıca oğlu Muhyiddîn Efendi hakkında okunan kaynaklarda bilgiye rastlanmadı.
Birincil kaynaklar
Akademik çalışmalar