AMASYA 05

Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar · İKİNCİ BÂB · BİRİNCİ FASIL

İbrâhim Efendi-Memi Dedezâde eş-Şeyh

Ansiklopedi · Amasya Tarihi, 6. Cilt, s. 38 • Hazırlayan: Doç. Dr. Recep Orhan ÖZEL - Doç. Dr. Metin HAKVERDİOĞLU

Özgün Metin

Amasya’da Memi Dede demekle meşhûr Şâmîce Mahallesi’nde Hızır Paşa Tekkesi şeyhi Muhyiddîn Mehmed Efendi bin İbrâhim’in mahdûmudur. Memi Dede halifesi Kutb Ahmed Efendi sohbetinde tahsîl-i ma’ârif-i sufiye ve tefeyyüz ederek müşârün-ileyhin 1038’de irtihâli üzerine Hızır Paşa Tekkesi şeyhi oldu. İrşâd ve ibâdet, va’z u nasihatle iştigâl ederek 1044’de dâr-ı na’ime irtihâl etdi. Âlim, vâ’iz, ârif bir şeyh idi. Ammizâdesi Şeyh Hüsâmeddîn Efendi yerine geçdi. Pederi yanında medfûndur.

Araştırma Makalemiz Editör: Mevlüt Erdem Öztürk

Günümüz Türkçesiyle

Amasya'da Memi Dede diye tanınan, Şâmîce Mahallesi'ndeki Hızır Paşa Tekkesi şeyhi Muhyiddîn Mehmed Efendi bin İbrâhim'in oğludur. Memi Dede'nin halifesi Kutb Ahmed Efendi'nin sohbetinde tasavvuf bilgilerini öğrenip feyiz alarak, adı geçenin 1038'de [1628-29] ölümü üzerine Hızır Paşa Tekkesi şeyhi oldu. İrşat, ibadet, vaaz ve nasihatle uğraşarak 1044'te [1634-35] öldü.

Âlim, vaiz ve arif bir şeyhti. Amcasının oğlu Şeyh Hüsâmeddîn Efendi yerine geçti. Babasının yanında gömülüdür.

Açıklamalar ve Araştırma

Metindeki Eski Kelimeler

  • mahdûm: oğul
  • tahsîl-i ma'ârif-i sûfiyye: tasavvuf bilgilerini öğrenme
  • tefeyyüz: feyiz alma, manevi nasiplenme
  • irtihâl: göç, ölüm
  • dâr-ı na'îm: nimet yurdu, cennet
  • irşâd: yol gösterme
  • vâ'iz: vaaz veren
  • ammizâde: amcanın oğlu
  • medfûn: gömülü

Hızır Paşa Tekkesi ve Memi Dede

Hızır Paşa Tekkesi, eski Şâmîce Mahallesi'nde, bugünkü Gökmedrese çevresinde, Gökmedrese Camii'nin batı tarafında bulunuyordu. Tekke 1688'de (1099) yanmıştır. Amasya'da Halvetî tekkeleri üzerine yapılan çalışmalarda Memi Dede ve Memi Dedezâde İbrâhim Efendi, Hızır Paşa Tekkesi şeyhleri arasında anılır. Kutb Ahmed Efendi ise bu çalışmalarda Amasya'daki İmaret Tekkesi şeyhi olarak geçer; Hüsameddin ise onu Memi Dede'nin halifesi sayar ve İbrâhim Efendi'nin Hızır Paşa Tekkesi'ndeki şeyhliğini onun ölümüne bağlar.

Hüsameddin'in verdiği şeyhlik sırasının (Muhyiddîn Mehmed Efendi, Kutb Ahmed Efendi, İbrâhim Efendi, Hüsâmeddîn Efendi) başka bir kaynakta aynı biçimde doğrulanması mümkün olmadı. Aynı şeyhin kardeşi Hamdullah Efendi ve onun oğlu İbrâhim Efendi 124. maddede anılır.

Kaynakça

Birincil kaynaklar

  • Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar, Amasya Tarihi, Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 2022, 6. Cilt, s. 38–38. amasya.bel.tr

Akademik çalışmalar

6. Cilt içindekiler