Özgün Metin

Vezin: mefā‘īlün mefā‘īlün fe‘ūlün

Münīrī ister iseñ bī-fenā genc
Ḳanā‘at gencin ola fāriġ ol var

Günümüz Türkçesiyle

1. Münîrî, yok olmayan bir hazine istersen kanaat hazinen olsun; (dünyadan) el çek, yürü git. ("Fāriġ ol var" ifadesini "vazgeç ve yoluna git" diye anlıyoruz; bu bizim okumamızdır.)

Edebî ve Tarihî Yorum

Şiirin Yapısı

Bu beyit, neşirde "Müfredler" başlığı altında toplanan dokuz parçanın ilkidir. Kubbealtı Lugatı müfredi başka beyitlere bağlı olmayan ve mısraları arasında kafiye bulunmayan tek beyit diye tanımlar; bu beyit tanıma tam uyar, mısralar "genc" ve "var" kelimeleriyle biter ve kafiyelenmez. Vezin "mefā‘īlün mefā‘īlün fe‘ūlün" kalıbıdır. Ersoy girişte divandaki dokuz müfredin yalnız Vatikan nüshasında (VT) bulunduğunu ve hepsinin Türkçe olduğunu yazar; müfredler bu nüshanın 180b-181b yapraklarındadır. Ne zaman ve kime yazıldığı bilinmemektedir.

Anlam ve Söz Sanatları

Şair mahlasıyla kendine seslenir ve kısa bir öğüt verir: tükenmeyen hazine kanaattir. Kubbealtı Lugatı "genc" kelimesini hazine diye açıklar; kelime iki mısrada iki kez geçer ve öğüdü bu tekrar taşır. İlk mısrada aranan şey "bī-fenā" (yok olmayan) bir hazinedir, ikincide bu hazinenin adı konur. Aynı sözlük "fâriğ" kelimesini vazgeçmiş, terk etmiş, el çekmiş diye açıklar; "fāriġ ol" dünyadan el çek demektir.

Kanaat, Münîrî'nin müfredlerinde birden fazla kez işlenir; 3. müfred de kanaat olmadıkça insanın doymayacağını söyler. Beytin sade, öğüt veren dili müfred türünün kısa ve kendi başına anlam taşıyan yapısına uygundur.

Kaynakça

Çevrimiçi kaynaklar