
Gazel 72 — Gör ol Türk-i Hıtâyî nûş kılmış câm-ı sahbâyı
Gönül ülkesine akın eden Hıtâlı Türk sevgili, İsa'yı köhne kiliseden çıkaran muğbeçe dudağı, ateşe atılan zühd elbisesi ve şahın hazinesinden çıkarılan Cem'in kadehi.

Gönül ülkesine akın eden Hıtâlı Türk sevgili, İsa'yı köhne kiliseden çıkaran muğbeçe dudağı, ateşe atılan zühd elbisesi ve şahın hazinesinden çıkarılan Cem'in kadehi.

Ana nüshanın son gazeli: göz pervazından uçmaya hazırlanan can kuşu, göğsün kafesi, neyin nefesi, yolu tıkayan kirpikler ve sevgiliye "canım" demenin hatası olmadığı.

Ana nüshadaki tek kıt'a: gam okunun yaraladığı gönül, kirpik düşüncesinin helak ettiği âşık ve eteğini bırakmayıp yakasını paramparça eden gam, dört mısrada.

Aşk derdinden kurtulmak istemeyen âşığın kıt'ası: "Allah beni bu dertten kurtarmasın, gözümün yaşını dindirmesin" diye dua eden ve bu derdin zevkini bilene bırakan iki beyit.

Pervâne Bey Mecmuası'ndan iki bentlik bir murabba: sevgilisine adıyla, "ömrüm Hasan Bâlî'm" diye seslenen ve onu takye diken bir zanaatkâr olarak anan, divanda eşi olmayan bir parça.

Eksik bir gazelden kalan üç beyit: zülüf zincirine vurulup kulluktan azat edilmemeyi dileyen âşık, türlü dertler için yaratılmış can ve el birliği eden gözyaşı ile ateş.

Aidiyeti tartışmalı üç beyit: Âşık Çelebi ve başka tezkireciler Fâtih'e, Latîfî ise oğlu II. Bayezid'e verir. Sitem hançeri, sabır elbisesini doğrayan gam makası ve meleklerin secdegâhı.

Hâfız'ın ünlü "Türk-i Şîrâzî" beytine Farsça nazire: o Frenk kâfiri gönlümüzü ele alırsa, onun Hintli benine İstanbul'u ve Galata'yı bağışlarım, diyen bir padişah beyti.

Karamanoğlu'na yönelik tek beyitlik tehdit: "O Karamanlı bizimle saltanat lafı edermiş; Allah fırsat verirse onu kara yere karayım." Latîfî'nin vesilesini kaydettiği beyit.

Divandaki tek Arapça beyit: dönüşü olmayan bir gidişe ve dostlara duyulan hasrete iki "âh" ile yanan, Ali Emîrî'nin Cevâhirü'l-Mülûk'unda kaydedilmiş iki mısra.

Kaynağı belirtilmeden basılmış tek beyit: dünyanın yaratılışında mı insaf yok, yoksa ben hâlâ merhamete layık olamadım mı, diye soran bir âşığın şaşkınlığı.

Rızâ Tezkiresi'nden alınmış tek beyit: sevgilinin eğlenmek için selamet bahçesine ayak bastığı, ama âşığın zevkinin uzun sürmeden güz vaktine erdiği kısa bir bahar.

Ali Emîrî'nin Cevâhirü'l-Mülûk'unda kaynaksız kaydedilmiş bir matla: aşk derdi yoldaşı ve dert ortağı olduktan sonra başka vefalı bir sevgili istemeyen âşık.

Fâtih'in söyleyip tamamlamadığı tek mısra ve onu çağının yirmi şairinin, sonradan sekiz şairin daha kendi ikinci mısralarıyla beyte tamamladığı bir saray meclisi oyunu.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.