Münîrî bu gazelde can çeşmesini vermeyen dudağı, dudak beninin gönle vurduğu dağı, yok denecek kadar küçük ağzı ve kanlı gözyaşlarını gönül bahçesinin lâleliği olarak anlatır.
Şehzade Bayezid'in redifsiz Farsça gazeli: gümüş kulaklı puta kaybedilen gönül ve din, gönülden huzuru alan gönüllerin huzuru, lal dudaktan bir yudum ve servinin gölgesi.
Münîrî bu gazelde "hürmet" kelimesinin saygı ve haramlık anlamlarıyla oynar; şarabın haram oluşunu lâl dudağa öykünmesine bağlar ve yarin boyunu her an kopan bir kıyamete benzetir.
Şehzade Bayezid'in Arapça sözlerle biten Farsça gazeli: anası huri, babası Rıdvan olsa doğmayacak güzellikte bir sevgili ve öpücük isteğini bir âyetle destekleyen makta.
Münîrî bu gazelde eşiğe yüz sürmenin yolunu arar, ay ışığında sevgilinin köpeğinin izini öper, yüreğindeki ok temrenine sevinir ve tuzlu yaşı biten gözün kan akıttığını anlatır.
Şehzade Bayezid'in "men" redifli Farsça gazeli: imanı götüren kâfir zülf, İbn Sînâ'nın Kânûn ve Şifâ'sının bile çare olamadığı can derdi ve sultanın kapısında bir şikâyet.
Münîrî bu gazelde sevgilinin yüzünü bir gül harmanına benzetir, öteki güzelleri o harmandan başak devşirenlere çevirir ve dünya gülşeninin dikeninden bezip külhanı seçer.
Şehzade Bayezid'in Çeşmî'nin tahmis ettiği Farsça gazeli: felekten gelen dert, akrabadan görülmeyen vefa, Ceyhun gibi akan gözyaşı ve yeryüzünün şahından bir hatır sorma dileği.
Münîrî bu gazelde hamâil gibi boyuna dolanmayan kolu, yarışa kalkıp dili kesilmeyi hak eden mumu, ateşe biber saçan siyah beni ve Çigil mumunun meclisini görme arzusunu anlatır.
Şehzade Bayezid'in "men" redifli Farsça gazeli: gonca ağızlı, gül yanaklı sevgili, "sabreden vefa bulur" öğüdüne tükenmiş bir sabırla verilen cevap ve tek bakışla alınan gönül.
Münîrî bu sade gazelde kaşa benzeyen kader yayını, bir zamanlar alay ettiği aşkın başına gelişini, sevgilinin mahallesini cennet bilen gönlü ve saklanamaz olan gizli yanışı anlatır.
Şehzade Bayezid'in "denizin ve karanın padişahı"na seslenen Farsça gazeli: düşmanının kadrini yücelten, kulunun feryadını duymayan bir hükümdara yazılmış sitem dolu bir şiir.
Münîrî Türkçe gazellerinin sonuncusunda Mesih'e mucizeli sözü öğreten dudağı, "tek elin sesi çıkmaz" meselini ve şiirinin sesinin bütün meskûn dünyaya ulaşacağını söyler.
Şehzade Bayezid'in "hemîşe" redifli Farsça gazeli: uzaktan seyredilen sevgili, bakanın da bakılanın da o olduğu bir görüş ve fani devlete mağrur olmamayı öğütleyen makta.
Münîrî'nin ilk tuyuğunda aşka tutulanın sabrı ve kararı kalmaz; hayalin parmağı sevgilinin saç dizisini hesap gününe kadar elinden bırakmaz.
Şehzade Bayezid'in Farsça gazellerinin sonuncusu: güzellik ülkesinde Allah'ın gölgesi olan sevgili, aşksız saltanatın masal sayılması ve "Şâhî" kelimesiyle kurulan tevriye.
Münîrî'nin tek farklı vezinli tuyuğunda aşk âşığı divane eder, hâlini dünyaya efsane yapar ve güzelliğin mumundan gelen ışıkla gönlünü pervaneye çevirir.
Münîrî'nin "dil" redifli tuyuğunda çaresiz gönül derdine çare bulamaz; sevgilinin bakış okunun açtığı yara hiçbir merhemle iyileşmeyecek bir yaradır.
Münîrî'nin "göñül" redifli tuyuğunda aşk ülkesinde yağmalanan gönül hem bayındır hem yıkık olur; sevgilinin eşiğinde kalan gönül sahibine ancak arada bir konuk olur.
Münîrî'nin "olur" redifli tuyuğunda sensiz gözyaşı lale, lal dudaksız ciğer kanlı suya döner; kanlı yaş sonunda sel olup gönül ülkesini harap eder.
Münîrî'nin "bulmadum" redifli tuyuğunda ayrılığın sonu, derdin sınırı yoktur; âşık yüzün nurundaki hidayete ancak saçın küfrüne dolaşarak varır.
Münîrî'nin "degül" redifli tuyuğunda selvi boya, gül yanağa denk değildir; gönül sevgilinin yüce boyunu görünce bunun bâlâ değil belâ olduğunu söyler.
Münîrî'nin "‘ışḳ" redifli tuyuğunda başı dönmüş âşık başsız ve düzensiz kalır; aşk tufanı başından aşmadan sevgilinin yeşil ayva tüyü Hızır gibi yetişir.
Münîrî'nin Farsça tuyuğunda aşk kadehiyle harap olanın adı kötüye çıkar; şair kimsenin kendisi gibi sevgilinin saçından ayrı, gönülsüz ve sabırsız kalmamasını diler.
Münîrî'nin ikinci Farsça tuyuğunda dert gönlün yoldaşı, belâ canın dostu olur; âşık sevgilinin bakış okunun yarasından uzak kaldığı için inleyip ağlar.
Münîrî'nin bahçe tuyuğunda sevgilinin güzelliği dünyanın bostanı, saçları ruhanîlerin fesleğenidir; gönül de bu gül bahçesinin bin nağmeli bülbülüdür.
Münîrî'nin "gül-zâr" ve "gül zârî" cinaslı tuyuğunda binlerce bülbül ve gül sevgilinin yanakları için inler; âşık belâ dikeninin hastası olan bülbüldür.
Münîrî'nin "gözlerüñ" redifli tuyuğunda sevgilinin gözleri aman vermeyen bir Türk'tür; gönül ülkesini yıkmak için bakışa "Haydi, hemen" diye buyurur.
Münîrî'nin "-yuz" redifli tuyuğunda âşıklar reyhan ayva tüyünün hayranı, yay kaşların kurbanıdır; kıvrık saç onları perişan ve başı dönmüş hâle getirmiştir.
Münîrî'nin yazı sanatı diliyle kurulmuş tuyuğunda benler "cemâl" kelimesinin cîm noktasıdır; noktasız yazı nasıl kemale ermezse ayva tüyü de bensiz eksiktir.
Münîrî'nin kirpik ve ok tuyuğunda sevgilinin kirpiği kader okunun kılavuzudur; şair onu attığında hiç hata yapmayan, eşi görülmemiş bir okçu olarak över.
Münîrî'nin "-ūsına" kafiyeli tuyuğunda büyücü bakış âşığı saçlara uzanmaktan alıkoyar; feleğin kemerindeki bayram hilali sevgilinin hilal kaşına erişemez.
Münîrî'nin "-īn" kafiyeli tuyuğunda sevgilinin alnı Zühre yıldızı gibi parlar; âşığın onun boyu için ettiği her duaya Cebrail Sidre'den âmin der.
Münîrî'nin saç tuyuğunda büklüm büklüm saç dünyayı âşığın gönlü gibi karmakarışık eder; sevgili her gönlü tek bir kılla bağlar ve insan buna dayanamaz.
Münîrî'nin "ḳadüñ" redifli tuyuğunda sevgilinin yüce boyu can gül bahçesinde yükselir, kıyamet koparır ve dünya bahçesinde eşsiz ve benzersiz olur.
Münîrî'nin son tuyuğu bir hikmet söyler: dünya kaygısına düşmeyen gamdan kurtulur; namus şişesine her an gayret taşı erişen kişiye ne mutlu.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.