
Muamma 1 — Gözüñ ḫancer benümçün çekdi ẓāhir
Münîrî'nin on yedi muammasının ilki, sevgilinin hançer çeken bakışı üzerine kurulu tek beyittir; neşirde çözümü "Ali Bey" adı olarak verilir.

Münîrî'nin on yedi muammasının ilki, sevgilinin hançer çeken bakışı üzerine kurulu tek beyittir; neşirde çözümü "Ali Bey" adı olarak verilir.

Münîrî'nin ikinci muamması, goncanın sevgilinin ağzıyla bir olamayacağını söyleyen tek beyittir; neşirde çözümü "Mehemmed" adı olarak verilir.

Münîrî'nin üçüncü muamması, sevgilinin inci dişlerinin özlemiyle denize dönen gözü anlatan tek beyittir; neşirde çözümü "Hüseyin" adı olarak verilir.

Münîrî'nin dördüncü muamması, büyük bir sevgiyle sevgilinin devrinde bir kez bile kendine gelemeyen gönlü anlatır; neşirde çözümü "Said" adı olarak verilir.

Münîrî'nin beşinci muamması, saltanat bahçesindeki taze fidana şahların baş koymasını anlatır; neşirde çözümü "Sultan Bayezid" olarak verilir.

Münîrî'nin on yedi muamması arasındaki Farsça muamma, bitmeyen gözyaşının kan denizine dönmesini anlatır; neşirde çözümü "Şükrî" olarak verilir.

Münîrî'nin yedinci muamması, sevgiliden ay yüzündeki peçeyi kaldırmasını isteyen Farsça bir beyittir; neşirde çözümü "Seydî" olarak verilir.

Münîrî'nin sekizinci muamması, sevgilinin dudağından geçip zülfüne varan ve bir iken iki olan gönlü anlatır; neşirde çözümü "Dede" adı olarak verilir.

Münîrî'nin dokuzuncu muamması, sâkiden bir damla isteyen rindin Farsça sözüdür; neşirde çözümü "Hamza" adı olarak verilir, çözüm yolu gösterilmez.

Münîrî'nin onuncu muamması, servi boylu sevgiliye esir düşen gönlü anlatır; neşirde çözümü "Ahmed Bey" olarak verilir ve Ü nüshasının son beytidir.

Münîrî'nin on birinci muamması, yakut dudağın kadehinden bir yudum için gönül kanı içen âşığı anlatır; neşirde çözümü "Mehemmed" olarak verilir.

Münîrî'nin on ikinci muamması, ölen şairin mezarına Çigil mumu sevgiliyi çağırır; neşirde çözümü "Murad" adı olarak verilir, Ü nüshasında yoktur.

Münîrî'nin on üçüncü muamması, güneş, ay, burç ve Müşteri kelimeleriyle kurulur; gönül hem alıcıdır hem gezegen. Neşirde çözümü "Seyfî" olarak verilir.

Münîrî'nin on dördüncü muamması, âşığın vefasız sevgiliye yaptığı şikâyeti dağın yankıladığı kısa bir sahnedir; neşirde çözümü "Îsâ" adı olarak verilir.
![Muamma 15 — Ḥālini bilmek dilerseñ bendeñüñ gāh [u] gehī](https://amasya05.com/storage/gallery/9ee1dd460975ec2608e3a2f39366e56a.jpg)
Münîrî'nin on beşinci muamması, hâlini soran sevgiliye inci saçan gözlerini gösteren âşığın sözüdür; neşirde çözümü "Hüsam" adı olarak verilir.

Münîrî'nin on altıncı muamması, gözyaşı damlalarının inci olduğunu ama değerini kimsenin bilmediğini söyler; neşirde çözümü "İskender" olarak verilir.

Münîrî'nin son muamması, dolunay yüzlü sevgilinin hilal kaşını görmeyince beli bükülen âşığı anlatır; neşirde çözümü "Kemal" adı olarak verilir.

Münîrî'nin ilk müfredi, şairin kendine yönelttiği kısa bir öğüttür: yok olmayan hazine isteyen, kanaati hazine edinip dünyadan el çekmelidir.

Münîrî'nin ikinci müfredi, ölünceye kadar aşkı bırakmamayı öğütler; çünkü herkes kendi sanatında bağışlanır. Beyit eski "yarlıgamak" fiiliyle biter.

Münîrî'nin üçüncü müfredi, kanaat olmadıkça insanın asla doymayacağını, takımı kızıl altından olsa bile doyuma ulaşamayacağını söyleyen tek beyittir.

Münîrî'nin dördüncü müfredi, Hakk'a teslim olmayı ve kinle hasetten arınmayı öğütleyen, neşirde müfred başlığı altında verilen iki beyitlik bir parçadır.

Münîrî'nin beşinci müfredi, dünyaya gönül vermemeyi öğütler: alçak dünyanın balına meyleden, onun zehrini de seçmiş olur. Nûş ile nîş oyunu öne çıkar.

Münîrî'nin altıncı müfredi 5. müfredle aynı beyitle açılır, ama dünyanın balı yerine sevgilinin yakut dudağının balını ve onun zehrini anar.

Münîrî'nin yedinci müfredinde dilenci âşık vuslatı bekler ve sevgiliden "köpeğim" denmeyi ister; isteğini "kimse izzete doymaz" sözüne dayandırır.

Münîrî'nin sekizinci müfredinde dünyayı kapı kapı dilenerek dolaşan âşık, son çare olarak "güzeller şahı" sevgilinin kapısına gelir ve derdine deva ister.

Münîrî'nin son müfredinde garip âşık, sevgili ona hiç bakmasa da onun yolunda can vermeyi gam saymaz; çünkü o, başından çoktan vazgeçmiş biridir.

Münîrî'nin II. Bayezid'in yaptırdığı musallaya düşürdüğü iki beyitlik Farsça tarih kıtası, neşirde "Sene 889" (1484) kaydıyla verilir ve divanın son şiiridir.

Şehzade Bayezid'in divandaki tek Türkçe nazmı: inci döken dil, mücevher madeni dudak ve zülf ile yanağın gece gündüz can ile gönle verdiği ateş ve perişanlık.

Münîrî'nin manzum siyerindeki hicretnâmenin ilk beyitleri: ayrılık üzerine bir giriş, ashabın Medine'ye göçü ve şeytanın Necidli ihtiyar kılığında katıldığı Dâru'n-Nedve toplantısı.

Kara Fazlî'nin Ebü'l-Fazl'ın oğlunu gök cisimleri ve şiir ülkesi imgeleriyle övdüğü, kaside tarzında yazılmış on altı beyitlik büyük kıtası.

Şehzade Bayezid'in iki beyitlik Farsça nazmı: Allah'a bir an bile gereği gibi itaat edemeyen, nefsini düzeltmeye gücü yetmeyen ve mihnet sarayı dünyada rahat bulamayan kul.

Münîrî'nin hicretnâmesinden ikinci kısım: Cebrail'in uyarısı, Ali'nin Peygamber'in yatağına yatması, Ebû Bekir'in hazırlığı, evden çıkış ve Hira'dan Sevr dağına yolculuk.

Kara Fazlî'nin adı anılmayan bir devlet büyüğünü tuğra, ayna ve cömertlik denizi imgeleriyle övdüğü, Arapça bir duayla süslü yedi beyitlik kıtası.

Şehzade Bayezid'in iki beyitlik Farsça nazmı: büyük günahı işleyen "ben" ile bağışlayan ve esirgeyen "sen"; divanın Türkçe Mesnevi 3'ündeki af dileğinin Farsça bir söylenişi.

Münîrî'nin hicretnâmesinden Sevr mağarası sahneleri: Ebû Bekir'i sokan yılan, kapıdaki güvercin ve örümcek, müşriklerin şaşkınlığı, denize açılan duvar ve bir na't.

Kara Fazlî'nin hasta bir gence "yaraşur sulṭānum" redifiyle şifa dilediği; Özkat'a göre Şehzade Mehmed'in son hastalığında yazılmış olabilecek kıtası.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.