
Gazel 273 — Hīc bir dermān bulunmaz ḫaste göñlüm derdine
Münîrî bu gazelde "derdine" ile "derdi ne" sözlerini kafiyede buluşturur; gözyaşlarını divane gönlün ardına düşmüş çocuklara benzetir ve derdini dert ortağına açar.

Münîrî bu gazelde "derdine" ile "derdi ne" sözlerini kafiyede buluşturur; gözyaşlarını divane gönlün ardına düşmüş çocuklara benzetir ve derdini dert ortağına açar.

Şehzade Bayezid'in Zihnî'nin gazeline yazdığı nazire: delilik ve ışık mazmunları, mahlaslı maktaı yalnız Pervâne Bey Mecmuası'nda korunan bir metin ve zincir zülüf.

Münîrî bu gazelde akarsuya gölge salan serviyi gözyaşına meyletmeyen sevgiliyle karşılaştırır; sabah ve gece kadehlerini anar, seher ahını hedefe giden bir oka benzetir.

Şehzade Bayezid'in zor bir "-îşe" kafiyesiyle yazdığı gazeli: kırmadan geçen bakış oku, ormanı sarartan ah ve aşkın sırrını faş ettiği için külüngü başına vurulan Ferhad.

Münîrî'nin "şükūfe" redifli bahar gazeli "bār" kelimesinin yük, hiç olmazsa ve kere anlamlarıyla oynar; çiçeklenen ağaçları çimen gelini için süslenmiş nahıllara benzetir.

Şehzade Bayezid'in kendini aşk Hüsrev'i diye andığı gazeli: yanağın çimen bahçesi, goncayı susturan ağız, gökyüzünün altın leğeni ve sevgilinin yenisi, şarabın eskisi.

Münîrî'nin "tāze tāze" redifli gazeli "hevā" kelimesini hem esinti hem arzu anlamıyla kafiye yapar; sararmış yüzünü sevgiliye sunulan taze kehribarlara benzetir.

Şehzade Bayezid'in uzlet elbisesiyle açılan gazeli: yokluk köşesinde aşk ülkesinin başı olan derviş, kaftana değişilmeyen çul, felek giydirdiği ayrılık elbisesi.

Münîrî bu gazelde zülfün hayaliyle yükselen gönül kuşunu Sidre'nin doğanına erişilmez kılar; kıskanç gönlü, fenâ deyrini ve ayrılık ateşini söndüren gözyaşını anlatır.

Şehzade Bayezid'in dört beyitlik gazeli: yazmada üçüncü beyitten sonra boş bırakılmış bir yer, suyu gözyaşı ve aşı gam olan gönül, gözünü sevgilinin ayağına süren âşık.

Münîrî bu gazelde sevgilinin Türk gözünü gönül ülkesini zorla alan bir fatihe, ceylan gözünü aslana pençe vuran bir ava benzetir ve rakibin yeminini Rumeli gebrine kıyaslar.

Şehzade Bayezid'in "ayrılugı" redifli gazeli: servi boylu sevgiliden, belki de bir beylikten ve yurttan ayrı düşen âşığın gam ve hasret köşesinden yakınması.

Münîrî bu gazelde sırrı saklamak için gözü kirpik iğnesiyle dikmek isteyen gönlü, misafir hayali uğurlayan canı ve aşk çarşısında divanıyla dilenen şairi anlatır.

Şehzade Bayezid'in "kanı" (nerede) redifli dokuz beyitlik gazeli: dikensiz gül, Şeddat'ın köşkü, Ferhad'ın dağı ve kuluna verilip tutulmayan bir söz.

Münîrî bu gazelde göz bebeğinin selamını kapıya gözyaşına taşıtır, gönlünü kül altında gizli bir kora benzetir ve Zemzem'in yerin dibine geçişini utanca bağlar.

Şehzade Bayezid'in "vây beni" diye yanan âşığı anlatan gazeli: hasretin gamdan yakıcı ateşi, yarım kalan "ama ağzı" sözü ve kabre dikilecek servi ile gülden kefen.

Münîrî bu gazelde taşa ve taşmak, yaşa ve yaşamak sözlerini kafiyede cinasla buluşturur; kılın taşa geçmeyişini anlatır ve "sen bin yaşa" duasıyla biter.

Şehzade Bayezid'in "-dan gayrı" redifli gazeli: sevgiliden başka mal, azık, armağan ve murat tanımayan âşık; yeri gül bahçesinden başka olmayan bülbül.

Münîrî bu gazelde "gül-nār" ile "gül nārı" sözlerini kafiyede buluşturur, sevgiliden öldürme vaadini yarına bırakmamasını ister ve canı dudağa gelen âşığı anlatır.

Şehzade Bayezid'in "gibi" redifli dokuz beyitlik gazeli: İskender ile Dara'yı kul eden sevgili ve vahdet köşesindeki vuslatın yanında boş bir kavga sayılan padişahlık gösterişi.

Münîrî bu gazelde turfanda yemişe bahşiş verme âdetinden yola çıkarak nar çiçeği dudağa canını verir; zülfü düşkün gönle bakmayan bir efgende, yanağı gecede bir ateş sayar.

Şehzade Bayezid'in "erenleri" redifli gazeli: Osmanlıların reddettiği şehzadeyi Kazvin'den Turan'a Acem erenleri kabul eder, son beyitte af umudu yine Rum sultanına döner.

Münîrî bu gazelde sevgiliyi damarlarında oturan bir huriye benzetir, göğüste ölen temrene su damlatan gönlü ve Ferhad'ın gözyaşıyla beslenen dağlı laleleri anlatır.

Şehzade Bayezid'in İran'da hapisteyken yazdığı düşünülen son Türkçe gazeli: ten kafesi, yokluk kervanının çanı ve son beyitte kerem şahından umulan yardım.

Münîrî bu gazelde sevgilinin katı gönlünü sert granite benzetir, yüz parça gönlü saç örgülerine dağıtır ve göğüsteki kanı yaraya deva diye sürülmüş kınaya benzetir.

Münîrî bu gazelde "cânâneye" ile "cânâ neye" arasında cinas kurar, gönlü bir tarlaya, sevgilinin benini de harap gönülde hazine arayan birine benzetir.

Münîrî bu gazelde göz açıp kapayıncaya kadar yok olan dünyaya bakmanın yazık olduğunu söyler, gözyaşını sele benzetir ve aşkın cezbesinde gerçek padişahlığı bulur.

Münîrî bu gazelde âhının dumanıyla güneşin aynasının kararmasından korkar, gözyaşlarını cihangir bir hükümdarın ordusuna benzetir ve seher duasına sığınır.

Münîrî "ne fâyide" redifli bu gazelde boşuna çabaları sıralar; yoldan çıkmışa Mekke'de doğmanın, ev hırsızına karşı kapıyı kapatmanın faydası olmadığını söyler.

Münîrî bu gazelde gözlerini gönül evinin iki penceresine, söğüt yapraklarını hançere, sinesini de gönül ödağacının yandığı bir buhurdana benzetir.

Münîrî bu gazelde kanlı gözyaşlarını güle ve laleye çevirir, devletin emekle kazanılmadığını söyler ve sevgilinin dudağını beklerken canının dudağa geldiğini anlatır.

Münîrî bu gazelde suçu göz bebeğine yükler, çene çukurunu dibine gölge düşmüş bir kuyuya benzetir ve güzele bakma günahını ezelî bir alın yazısı sayar.

Münîrî bu gazelde yüz yerinden kırık tövbesini bir kez daha bozar, sarhoşluğunu elest kadehine bağlar ve sevgilinin benini gül bahçesinde deste yapan bir çocuğa benzetir.

Münîrî bu gazelde yel, yelmek ve yıl kelimeleriyle ses oyunu kurar, gamzenin öldürüp dudağın dirilttiğini söyler ve gönlü meclis mumunun pervanesine benzetir.

Yalnız Viyana nüshasında bulunan bu gazelde Münîrî sevgilinin ağzını aya düşmüş Süha yıldızına benzetir ve mahlas beytinde adı verilmeyen genç bir şehzadeyi över.

Münîrî bu gazelde sevgilinin güzelliğini iki âlemin perdesini kaldıracak bir güneşe, ayak izinin toprağını sürmeye, gözyaşlarını da sayısız yıldızlara benzetir.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.