Adlî'nin divanındaki tek murabba‘: yedi bent boyunca "gözüm eyvây gözüm" nakaratıyla göze yöneltilmiş sitem, kaş-yay ve bakış-ok imgeleri, şaha yakınan kul.
Bayezid'in taht kavgası sırasında kardeşi Cem Sultan'a gönderdiği kıt‘a; Sehî'nin anlattığı 1482 atışması, Cem'in cevap beyitleri ve M2 nüshasındaki dört beyitlik metin.
Yalnız T nüshasında kalan iki beyitlik nazm; sevgilinin gözü gönle eğlenceyi hatırlatır, dudak kadehi feryat ettirir, gül yüzlü varken bahçenin gülü aranmaz.
Yalnız M2 nüshasında bulunan tek beyitlik matla‘: aklı alan lal dudağın şerbeti ve âşığı başı dönmüş bırakan çene çukuru kuyusu için çekilen ah.
Latîfî, Âşık Çelebi, Beyânî ve Kınalızâde'nin Adlî'den örnek verdiği matla‘; naz atına binen sevgili, üzengi olan can ve "sehl-i mümteni‘" denen sade söyleyiş.
Yalnız M2 nüshasında kalan tek beyitlik matla‘: gül yüzlü sevgiliden gelen vefa kokusu, gönülden giden küdûret ve yerine gelen safâ, bulanıkken durulan bir su gibi.
Yalnız T nüshasında bulunan tek beyit: uzun boyun üstünde kat kat sarılmış sarığın ucunu gören birinin onu baş üstünde açmış bir yasemine benzetmesi.
Yalnız M2 nüshasında bulunan müfred: âşığı yakan sevgiliye onu ayak altında çiğnememesi, çünkü gönlünde hâlâ gizli bir ateş yandığı hatırlatılır.
Divanın son şiiri olan müşterek beyit: Adlî'nin "ama" diye açık bıraktığı mısraı Amasyalı Tâcîzâde Câfer Çelebi, amele dönüşmeyen bilgiye itibar olmaz diye tamamlar.
Adlî'nin Farsça gazellerinin ilki: sevgilinin yüzünü görmenin şükrü, bakmaya utanan gözbebeği, gamın yağmaladığı can ülkesi ve Eyyûb'u aşan bir çile.
Adlî'nin Farsça ikinci gazeli: Sidre'yi kısa bırakan servi boy, Hızır'ın suyundan ve İsa'nın nefesinden üstün tutulan kılıç ve serviye konan kumru.
Adlî'nin yalnız T nüshasında kalan Farsça gazeli: buluttan çıkan ay gibi yüz, gülen gül yaprağı, zindana dönen dünya ve misafire sunulan yarım bir can.
Adlî'nin üç nüshada yer alan yedi beyitlik Farsça gazeli: dert tortusundan içip benlikten kaçan âşık, Mecnun, elest günü, çevgân meydanı ve şekere uçan papağan.
Adlî'nin yalnız T nüshasında kalan Farsça gazeli: salınan servinin önünde yere kapanan âşık, suret bulmuş ruh, felekleri yakan âh ve yırtılan gömlek.
Adlî'nin "dil" redifli Farsça gazeli: "‘anâdil" ile "‘anâ dil" cinası, ayrılıkta kanla dolan gönül, vefasız sevgili ve âhlara acımayan taş kalp.
Adlî'nin altı beyitlik Farsça gazeli: sevgilinin ayağına serilecek tek sermaye olan can, ertelenen vaatler, gözyaşı incileri ve gönle vurulan dağ.
Adlî'nin "-i men" redifli Farsça gazeli: gamze okuyla yaralanan can, misafir olmayan peri yüzlü, derdiyle derman veren dost ve "ey sultanım" diye biten makta.
Adlî'nin "-û" kafiyeli Farsça gazeli: sevgilinin mahallesinde yola toprak olan âşık, ceylanı aşan göz, ejderha zülüf, büyücü göz ve kapıdaki köpek.
Adlî'nin "-û" kafiyeli Farsça gazeli: fitne arayan mahmur göz, her teli dil olsa anlatılamayacak güzellik, küpte durulan şarap ve çevgân zülüfte top olan gönül.
Adlî'nin "-âde" kafiyeli Farsça gazeli: yanağa düşen zülüfte Duhâ suresinin kuşluk ve gecesi, güzellik ülkesinin şehsüvarı, kan sunan sâkî ve sade yüz.
Adlî'nin "zede" redifli Farsça gazeli: şekere amberle yazılan yazı, kaşı görüp kıvrılan hilal, kirpik bekçilerinin kestiği mihrap yolu ve güneşi kınayan âşık.
Adlî'nin "-ânî" kafiyeli Farsça gazeli: güzellerden haraç alan servi boy, Mânî'yi şaşırtacak suret, fermanı sevgiliye bırakan âşık ve çağrılmayan vuslat sofrası.
Adlî'nin son Farsça gazeli: ömrün kazancı olan âh, ruh aynası olacak nal izi, şahın avı olmanın şerefi ve bir bakışla cihan sultanı olacak âşık.
Adlî'nin yalnız M2 nüshasında kalan tek Farsça kıt‘ası: düşmanın başına gürz indiren nergis ve düşmanın kalbine eksen çizgisi gibi saplanan mızrak.
Adlî'nin yalnız M2 nüshasında kalan tek beyitlik Farsça matla‘ı: cana can katan küp şarabı, iki anlamlı safa, sürahinin elinden tutup küpün ayağına giden âşık.
Adlî'nin tezkirelerde anılan Farsça matla‘ı: yarık göğüsten çıkan dumanın bulut olup mezar başında ağlaması ve Necâtî'den İbn Kemal'e uzanan nazire zinciri.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.