
Gazel 73 — Olmadı ‘ālem içinde bir nefes ḫurrem göñül
Adlî'nin "gönül" redifli yedi beyitlik gazeli; gamı insanın yaratılışına bağlar, gönlü daraltanın saltanat kavgası olduğunu söyler ve memleket kaygısını bırakmayı öğütler.

Adlî'nin "gönül" redifli yedi beyitlik gazeli; gamı insanın yaratılışına bağlar, gönlü daraltanın saltanat kavgası olduğunu söyler ve memleket kaygısını bırakmayı öğütler.

Adlî'nin "kıl" redifli beş beyitlik gazeli; sevgiliyi hekime benzetir, sâbit ile seyyâre kelimeleriyle oynar, zahidin riyasına karşı meyhaneyi ve ırmak kenarındaki selviyi anar.

Adlî'nin "eksük degül" redifli yedi beyitlik gazeli; zülfün belasını, güneşe denk güzelliği ve meclisteki rakipleri sayar, şairin kendini bin dilenciden biri saymasıyla biter.

Adlî'nin beş beyitlik gazeli; râ harfine benzeyen kaşı güneş yüzün üstündeki hilale, zülfü Kadir gecesine benzetir ve ceylanın gazelle avlanmadığını söyleyerek biter.

Adlî'nin beş beyitlik gazeli; âşığı mumun fitiline, dudağın hatırasını Selsebil'e benzetir, gözyaşını esirgeyeni cimri sayar ve şerefin saltanatta değil eşikte olduğunu söyler.

Adlî'nin "degül ol" redifli yedi beyitlik gazeli; gözyaşını okyanustan büyük görür, rakibi terbiyesiz bir av köpeğine benzetir ve şairi dert ülkesinin beyi yapar.

Adlî'nin beş beyitlik gazeli; hilali kaşa kul olmuş yaşlı bir köleye benzetir, yakut, nesih ve reyhânî gibi hat terimleriyle oynar ve her gazelini sevgiliye bir arzuhal sayar.

Adlî'nin kısa hafif kalıbıyla yazılmış beş beyitlik bahar gazeli; gül akçe saçar, sümbül saç yolar, kâkül yol keser ve şair göğün atlasına karşı ahının kara çulunu seçer.

Adlî'nin "kul" redifli beş beyitlik gazeli; biberden selviye, inciden akıl sahiplerine her şeyi sevgiliye kul yapar ve padişah şair kendini çokça bulunan kullardan sayar.

Adlî'nin "eyledüm" redifli beş beyitlik gazeli; kollarını ayrılık dağlarıyla süsler, kınama taşından taş gönle sığınır, aşk pirinin duasına âmin der ve sözünü zülf gibi düğümler.

Adlî'nin "-dur benüm" redifli yedi beyitlik gazeli; derdi canı sayar, ahını göğü hedef alan bir ok ve gök kubbeyi saran duman yapar, bin kez ölse de kanını sevgiliye yüklemez.

Adlî'nin "mı diyelüm" redifli beş beyitlik gazeli; dertlerini soru soru sayar, vuslatın gülüne erişmeden ayrılık dikeniyle yaralanır ve sabrının seçilmiş olup olmadığını sorar.

Adlî'nin altı beyitlik gazeli; âşık gözünü denize ve madene, gözyaşını yağmura, gül dalını oka, kanlı kirpiğini gözyaşı denizinde bir mercan dalına çevirir.

Adlî'nin beş beyitlik gazeli; padişah şair kendini sevgilinin eşiğinde kapıcı yapar, bu hayalle sultan olur ve yaralı göğsünü taze bir gül bahçesine çevirir.

Adlî'nin "ne edeyim" redifli sekiz beyitlik gazeli; şahın kapısından sürülen kul, doğmayan talih güneşi, kısalmayan rakip eli ve kara baht üzerine bir yakınma.

Adlî'nin altı beyitlik gazeli; âşığın gözleri nisan bulutundan cömert, sevgili kendi bülbüllerini sayar, ayva tüyünü öven şairin yazıları dünya defterini doldurur.

Adlî'nin yedi beyitlik gazeli; göğe ulaşan ah oku, durmayan gözyaşı seli, zülf zinciri ve rakip köpeği arasında âşığın feryadının hiç dinlenmeyişini anlatır.

Adlî'nin beş beyitlik gazeli; sevgili güneş yüzlü bir ay, Îsâ nefesli bir put, mahallesi Kâbe, âşığın gözyaşı zemzemdir; makta şahın ayağını öpmeyi öğütler.

Adlî'nin "değilim" redifli yedi beyitlik gazeli; âşık rakibe karşı kendini savunur, gözün büyüsünü inkâr edeni iğneler, canını verip derdi ucuza aldığını söyler.

Adlî'nin "kılam" redifli beş beyitlik gazeli; Tûbâ boy, Musa'nın asası, iksir ve kimya imgeleriyle her şeyi dönüştürmeyi vaat eden âşık, sonunda kulluğu padişahlığa denk tutar.

Adlî'nin "eyledüm" redifli yedi beyitlik gazeli; selvi boy için gözyaşı sel, beden su dolabı olur, yıldızlar ah oklarının göğü delen yaraları diye yorumlanır.

Adlî'nin "-âm" kafiyeli beş beyitlik gazeli; dudağının şarabıyla sarhoş dolunay, ham vuslat meyvesi, sümbül ve karabiber köleler, sonunda yalnız bir selam umudu.

Adlî'nin beş beyitlik gazeli; gözyaşına boğulan âşığın denizi ile karası birbirine karışır, sonunda taç ve tahtı aşk uğruna bırakıp ahının alevini altın taç sayar.

Adlî'nin yedi beyitlik gazeli; ayrılık ateşini cehennemden üstün tutar, sevgiliyi dünyanın sedefindeki tek inci sayar ve kendini o şahın kapısındaki eski kul diye anar.

Adlî'nin "itdüm" redifli beş beyitlik gazeli; kaş için hilale dönen beden, gönül levhasına çöken gam tozu, atın ayağında toza dönen beden ve ölümle dirilme arasında aşk.

Adlî'nin "benüm" redifli, yalnız T nüshasındaki gazeli; külhan ile gülşen, dost ile düşman, sabrın acısı ve maktada "yakadan geçirmek" deyimiyle sevgiliyi hak evlat sayan âşık.

Adlî'nin yalnız T nüshasındaki gazeli; ikinci beyti Sehî'de Hadîdî'ye verilir, kılıç gibi kirpikler, şişeci dükkânını kıran sarhoş gözler ve kadehe dönen dudak aksi.

Adlî'nin "sevmezin" redifli gazeli; güzeli sevmeyeni kınayan âşık, zâhide yöneltilen nur sözü, kimya gibi ayak toprağı ve sonunda kapıdaki dilenciyi kovduran sevgili.

Adlî'nin "itmek neden" redifli gazeli; âşığı mahrum, rakibi sevinçli kılan feleğe sitem, "dâd" kelimesinin iki anlamı ve vuslatın zehrini Adlî'ye azık eden kâse.

Adlî'nin bahar gezintisini anlatan gazeli; gül gömlekli Yusuf'a çimen atlas döşer, selviler ayağa kalkar, badem çiçeği altın saçar, yasemin eteğe yapışır.

Adlî'nin "dirsin" redifli gazeli; akrep burcundaki güneş gibi saçta görünen yüz, zâhide, sûfîye ve vaize sitem, "yok" sayılan ağız ve şiiri öven seher bülbülü.

Adlî'nin "imişsin" redifli kısa gazeli; ağlayan göz, kana dönen yürek, can içinde can olan sevgili ve şahına kul olmak isteyen "tuhaf sultan" Adlî'nin kendine seslenişi.

Adlî'nin "-dan" redifli gazeli; zalim şahtan merhamet ummayan gönül, saç tuzağındaki gönül kuşu, Mecnun ile Ferhad'dan önce başlayan aşk ve rüzgârla eğilmeyen selvi.

Adlî'nin "-dan" redifli beş beyitlik gazeli; vefasız güzel, güzden önce koparılacak gül, göğüste açan Nu‘mân lâleleri ve sevgilinin kulu olmayı sultanlığa yeğleyen Adlî.

Adlî'nin "-dan" redifli gazeli; su dolabından çok inleyen âşık, mihrap gibi kaş, hünnap renkli gözyaşı ve bütün denizlerin Adlî'nin gözünden döküldüğünü söyleyen makta.

Adlî'nin "içün" redifli gazeli; çimende kurulan meclis, şahin gözlere uçan can kuşu, Şehnaz üzerine söz oyunu ve Ayaz için can veren Mahmud'u örnek gösteren makta.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.