Münîrî kısa vezinli bu gazelde āhū ile āh o kafiyeleriyle oynar, ceylan gözlü sevgiliyi aslan gibi saldırtır ve "İti an, çomağı hazırla" atasözünü rakibe uygular.
Kara Fazlî'nin "dil" redifli gazeli: dünyanın renginden arınmış âşık, dört kez sayılan dertler ve gönül hâlleri, hicran bağı, gam zindanı ve Ferhat'a "er" demeyen gönül.
Şehzade Bayezid'in "aglayayın" redifli gazeli: gül gibi gülen sevgili ile bülbül gibi ağlayan âşık, ayrılık diyarına gitmeyi yazgı olarak kabullenen bir ses.
Mustafa Vâzıh'ın II. Mahmud'un 1241 (1826) yılında yeniçeri ocağını kaldırmasına düşürdüğü tarih: "ġazā-yı ekber" ve şairin kendi sürgünüyle bağı.
Münîrî bu gazelde bakış kılıcını susuz bir hastanın istediği suya benzetir; "Can çıkar, huy çıkmaz" sözünü zahide karşı kullanır, yüz suyunu yolun tozunda arar.
Kara Fazlî'nin dokuz beyitlik "-ā'il" kafiyeli gazeli: Arapça övgü kalıplarıyla sevgilinin şemaili, kâl ile hâl, delile ihtiyaç duymayan cemal ve Kâbe olmuş eşik.
Mustafa Vâzıh'ın 1244'te "Osman Paşamız"ın vezirliğe yükselmesini müjdeleyen, önceki çalışmalarda Hakkı Paşa tarihiyle karıştırılmış iki beyitlik tarihi.
Şehzade Bayezid'in sevgili için başlayıp Sultan Süleyman Han için biten gazeli; Kılıç makta beytini şairin babasını ve kendi şiirini birlikte övdüğü yer olarak gösterir.
Münîrî bu gazelde zülfün halkasını Harem'in halkasına, kara zülfü uykuyu kaçıran bir gece yolcusuna, kendini de gül bahçesinde hâlâ "kû kû" diye öten bir üveyiğe benzetir.
Kara Fazlî'nin baş tarafı kaybolmuş "ol iy göñül" redifli gazelinden kalan üç beyit: toprak olmaya çağrılan gönül, devletten vazgeçen devlet ve beladan geçen rahat.
Mustafa Vâzıh'ın Amasyalı vezir Hakkı İsmail Paşa'nın 1240'ta Amasya'daki zorunlu ikametten kurtulup vezirliğine dönmesini kutladığı iki beyitlik tarih.
Şehzade Bayezid'in "kara" kelimesini bir beyitte kıyı, ötekinde siyah saç olarak kullanan gazeli; yol kesici saç, taştan çıkarılan rızk ve kulunu kıran şah.
Münîrî "benefşe" redifli bu gazelde menekşenin demetini, eğik boynunu, yere yakın açışını ve rengini sevgiliye bağlanan zarif gerekçelerle açıklar.
Kara Fazlî'nin sonu kaybolmuş "-uñ iy göñül" redifli gazelinden kalan üç beyit: rakiplerle dost olan sevgili, gam denizinde kaybolan safa gemisi ve zehir veren zülüf.
Şehzade Bayezid'in "olsun olmasun" redifli gazeli: vefası olsun olmasın sevgiliyi kabul eden âşık, İbn Sînâ'nın Kânûn'unda bile ilacı olmayan aşk ve sofuya rağmen kadeh.
Mustafa Vâzıh'ın 1244 (1828-29) yılında ölen Taşköprülü Şeyh Hâfız Abdullah Efendi'ye düşürdüğü tarih: gözünü yumup dünya köprüsünden geçen Taşköprülü.
Münîrî bu gazelde göz bebeğini ah dumanıyla kararmış bir gönül penceresi, bene meyli Âdem'in günahı, lal dudağın kanını da şahit gerektirmeyen bir kadı davası olarak işler.
Kara Fazlî'nin Zâtî'ye nazire olan "itdüm" redifli gazeli: varlık defterinden kazınan sağlık harfi, ak boyuna dolanan kara kollar, ata serilen sarı ten ve yüzük taşı.
Şehzade Bayezid'in vuslatın elden gidip ayrılığın geldiği bir veda anını anlatan gazeli; âşık sevgiliden her an bir mektupla kendisini anmasını ister.
Mustafa Vâzıh'ın Yeşilırmak taştığı için İçeri Şehir'deki Âkif-zâde'yi ziyaret edemeyince yazdığı özür beyti ve dostunun "gözlerini sevdiğim köprü" cevabı.
Münîrî "üstine" redifli bu gazelde ayva tüyünü su üstüne büyüyle yazılmış bir yazıya, alnı Kadir gecesi mihraba inen nura, zülfü Cebrail'in kanat gölgesine benzetir.
Kara Fazlî'nin Necâtî'ye nazire olan "-el" kafiyeli gazeli: boya ve zülfe erişmeyen el, yokluk mahallesinde aranan ecel, çevgân olmuş boy ve gönül mumunu yakan gazel.
Âkif-zâde'nin, taşkın ırmak yüzünden ziyarete gelemeyen Mustafa Vâzıh'a "gözlerini sevdiğim köprü" söz oyunuyla verdiği ve Dîvânçe'ye kaydedilen cevap beyti.
Şehzade Bayezid'in aşkın anlatılamazlığını gözenek, kazma, ejderha ve kuş yuvası imgeleriyle işleyen gazeli; Ferhad, Mecnun ve gizli hazine telmihleri.
Münîrî bu gazelde sevgilinin kara kâkülünün talihini kıskanır; mahşerde saç halkasına tutunur, goncayı muska bağlayan bir deliye, gözü kaş gölgesine sığınan nergise benzetir.
Kara Fazlî'nin Muhibbî'ye nazire olması muhtemel "çekelüm" redifli gazeli: göğüs davulu, ah sancağı, ilahî kadeh, aşk yayı ve gam mülküne çekilen kılıç.
Şehzade Bayezid'in yirmi beyitlik "senden" redifli sitem gazeli; Tebriz, Kerbelâ ve Acem ülkesi adları gazelin İran yıllarında yazılmış olabileceğini düşündürür.
Mustafa Vâzıh'ın Yegenzâde Hacı İbrâhim Bey'in 1245'te ırmak kıyısına yaptırdığı iki köşk için yazdığı on dokuz beyitlik tarih: dolaplar, fıskiye ve cennet.
Münîrî bu işret gazelinde sevgilinin dudağına koşarken ayağı kabaran şarabı, konuşan sürahiyi ve meclisi mum ile şarapla aydınlatan ay yüzlüyü anlatır.
Kara Fazlî'nin tezkirelere de geçmiş "misin nesin" redifli gazeli: güneş mi melek mi olan sevgili, yıkılası felek, göz bebeği, kulak kabartmayan sofu ve tuz madeni söz.
Şehzade Bayezid'in feleğe seslenen "felek şimdengirü" redifli gazeli; dördüncü beyitte şair cefanın felekten değil kendi temiz soyundan geldiğini söyler.
Münîrî bu gazelde suya atılmış büyülü düğüme benzeyen zülfü, kırmızı mürekkeple yazan kirpikleri ve mihrapta yanan mum gibi kaşın altındaki gönlü anlatır.
Kara Fazlî'nin "-umsın" redifli gazeli: canın canı olan sevgili, ayak altındaki gölge ile salınan selvi, devrin afeti ve zayıf karıncanın saadet tahtındaki Süleyman'ı.
Şehzade Bayezid'in "bu" redifli soru-cevaplı gazeli: cennet gülü yanak, zahit kılığında bir ben, sevgi nişanı olarak basılan dağ ve yalan çıkan öpücük vaadi.
Münîrî bu gazelde gözyaşlarını uykusuz gecede sayılan yıldızlara, kanlı kirpiklerini gönül ateşinde kızarmış millere, zülüf ile yanağı ay ışıklı geceye benzetir.
Kara Fazlî'nin "ḫaberlerin" redifli gazeli: saçta İsrâ gecesi, dudakta İsa nefesi, Leylâ'yı bekleyen Mecnun, saba yeli, Tûr ile Musa ve yağma emri veren kirpik ordusu.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.