
Gazel 133 — Tevbeyle Hak yanında oluram günâh ‘afv
Şehzade Bayezid'in "afv" redifli af dileme gazeli; Kılıç'a göre İran'da yazılmıştır ve son beyitteki affeden şah Tahmasb, af dilenen padişah ise Kanuni'dir.

Şehzade Bayezid'in "afv" redifli af dileme gazeli; Kılıç'a göre İran'da yazılmıştır ve son beyitteki affeden şah Tahmasb, af dilenen padişah ise Kanuni'dir.

Münîrî bu gazelde vaizin soğuk sözünün mescidi buzhaneye çevirdiğini söyleyerek zahide takılır, zülfün küfrüne tutsak gönlü ve gönül şehrindeki yolculuğu anlatır.

Kara Fazlî'nin "-lara" redifli gazeli: denizlere dil uzatan ırmaklar, Leylâ ile vaveylâ ses oyunu, taze gül mevsimi, "rā" harfine benzeyen kaş ve ankalara uçmayı öğreten şahbaz.

Şehzade Bayezid'in renc ile genc kelimelerini karşılaştıran kısa gazeli: Rıdvan'ın bile saklamayacağı güzellik, Ferhad'ı geçen sabır ve kıl kadar kalan bir can.

Münîrî bu bahar gazelinde çeng ile ceng kelimelerinin ses oyunuyla işret meclisini ve ayrılık savaşını anlatır, sevgiliyi hüzünler kulübesine şarapla getirir.

Kara Fazlî'nin önceki gazelle aynı zemindeki "-lara" redifli gazeli: denizlere akın eden gözyaşı ordusu, Mecnun'un feryadı, kaş ile yara cinası ve ankaya özenen kargalar.

Şehzade Bayezid'in "üzre" redifli gazeli: Mecnun'un mezarında açan lâleler, nûn harfine benzeyen kaş ve göz, biri Aras biri Ceyhun üzerinde iki köprü.

Münîrî bu gazelde hezâr kelimesinin bin ve bülbül anlamlarıyla oynar; gülün kanla yoğrulmuş toprağını, altın saçan gül padişahını ve müflis bülbülü anlatır.

Kara Fazlî'nin Latîfî'nin övdüğü çift kafiyeli gazeli: canandan canana, pervaneden pervaneye, meyhaneden meyhaneye ve Mecnun'dan Fazlî'ye miras kalan zülüf zinciri.

Şehzade Bayezid'in bir bahar meclisi tablosuyla açılan gazeli: kadeh tutan gül, şarap gibi şebnem, sarhoş nergis göz ve sevdiğini vebale girmemesi için uyaran bir âşık.

Münîrî bu gazelde öfkeyle gelen atlı güzeli, gam denizinde yıldız gibi gözlenen gözyaşlarını ve güzelliğin mushafı karşısında bir cüzden ibaret kalan ayı anlatır.

Kara Fazlî'nin baş tarafı kaybolmuş "-la" redifli gazelinden kalan üç beyit: şahın nefesiyle canlanan şair, hatırlatılan söz, vefa çağrısı ve devlet ile ömür için dua.

Şehzade Bayezid'in güneş ile ayın pervane gibi yandığı, sensiz cihan padişahlığını bile istemeyen ve kendi ölümüne dua eden âşığı anlattığı gazel.

Münîrî üzre redifli bu gazelde kapının toprağına gözünün üstünde yer verir, zülfün örttüğü yüzü gündüz tutulan güneşe benzetir ve sözünde duran âşığı anlatır.

Kara Fazlî'nin Ahmed Çelebi'nin 954 (1547) yılında Rumeli tımar defterdarlığına atanmasını kutlayan tehniyetnamedeki gazeli: devletin, sağlığın ve izzetin geldi.

Şehzade Bayezid'in kışın bile gül bahçesi zevki veren şarabı, gereksiz kalan çalgıcıları ve gönlü saman çöpü gibi kapan kehribar dilberi anlatan meclis gazeli.

Münîrî bu gazelde sevgilinin külahını göğün burçlarına, yanağını uğurlu yıldıza benzetir; seher yelinin soğuk nefesini sorgular ve kara beni talihli bir köle sayar.

Kara Fazlî'nin "degül mi" redifli gazeli: yüz mumunda yanan pervane gönül, sarhoş gamze, hazinesi viranede saklı gönül, şahın zülfüne el katan tarak ve meyhane.

Şehzade Bayezid'in "üzre" redifli gazeli: şekere konmuş sinek gibi ben, can verirken yetişen Hızır dudak ve "baş üstüne, göz üstüne" diyen teslimiyet.

Münîrî bu gazelde ciğer köşesi gibi büyüttüğü gözyaşının dilenciye dönüşünü, sevgilinin dudağı karşısında utanıp yere geçen zemzemi ve yedi iklime yayılan şöhretini anlatır.

Kara Fazlî'nin Muhibbî'ye nazire olan "-āfī" kafiyeli gazeli: saf, sofa, safa ve sofu ses oyunu, elif boy ile lâm zülüf, Kaf dağı ile kâf harfi ve nazım pazarının sarrafı.

Şehzade Bayezid'in bir şehirde gördüğü ay yüzlü sevgiliyi anlattığı gazel: Semerkand ve Buhara'da benzeri olmayan güzel, derman olmayı reddeden İsa nefesli dudak.

Münîrî bu gazelde sarhoş gözün gönül ülkesine saldığı velveleyi, iki dünyayı bir hardal tanesine saymayan sevgiliyi ve göğü meşalelerle dolduran ahını anlatır.

Kara Fazlî'nin Latîfî tezkiresinde kalan çift kafiyeli üç beyti: aşkla çılgın âşık ile güzellikle süslü sevgili, Kays ile Leylâ'ya denk iki ad ve evde baş başa kalma dileği.

Şehzade Bayezid'in vuslat bayramına eremeyen âşığın gazeli; Kılıç onu padişahtan merhamet bekleyen şiirler arasında gösterir, ney beyti Mevlevilik tartışmasına konu olmuştur.

Kara Fazlî'nin Latîfî tezkiresinde kalan tek beyti: sevgilinin güzelliğini her an seyredebilmek için bedeninde yüz bin göz yaratmayı dileyen âşığın mübalağası.

Münîrî bu gazelde gamla dost olmayı öğütler, "dem bu demdür" diyerek anı yaşamaya çağırır ve sevgilinin ince vasıflarını yazarken kalemine kıl takıldığını söyler.

Şehzade Bayezid'in sevgilinin kaşını bayram hilaline benzettiği "eyle" redifli gazeli; vuslatsız bir bayram ve kulak asmayan dilbere sunulan şiir incileri.

Kara Fazlî'nin Âşık Çelebi tezkiresinde kalan cinaslı gazeli: Karadeniz ile Akdeniz, bendeniz ile ben deniz, buğday tanesi gibi sararan beniz ve sineye dikilen ok.

Münîrî bu gazelde Hicr suresinden "nefaḫtü fīh" iktibasıyla sevgilinin dudağının can verişini fakihe karşı savunur ve kanaat ülkesini Arapça bir mısrayla kutlar.

Şehzade Bayezid'in "unutma" redifli gazeli: bülbül, Yakup ve İskender kılığında unutulmamayı dileyen âşık; Kılıç'a göre muhtemelen Kanuni'ye yazılmış bir yakarış.

Kara Fazlî'nin Riyâzî ve Kâfzâde tezkirelerinde kalan soru-cevaplı beyti: cevrin sonunu soran âşığa sevgilinin "sonunda can vereceksin" diye verdiği cevap.

Münîrî bu gazelde gönülden gönüle açılan pencereyi, ah dumanında boğulan can kuşunu ve insan gözünü ancak bir avuç toprağın doyurduğunu dil cinasıyla anlatır.

Şehzade Bayezid'in kanlı kefeniyle sevgilinin eşiğine gelen âşığı anlatan gazeli: mektubun yetmediği dert, Yusuf'un gömleği ve gönlün gözlerini açacak tek söz.

Kara Fazlî'nin Riyâzî tezkiresinde kalan tek beyti: sevgilinin penceresinden giren ışıktaki zerreleri, ay yüzlüye inmek isteyen güneşin dayadığı merdiven sayan bir hüsn-i talil.

Münîrî bu gazelde ürkmüş kuş gibi yuvasına dönmeyen gönlü, kömürden süzülen şaraba benzeyen gözyaşını ve servi boylu sevgiliye el uzattığı için elleri kesilen çınarı anlatır.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.