Mustafa Vâzıh'ın kaba halk sözleriyle tasavvufi söyleyişi karıştıran meclis gazeli: kocacık gibi terleyen şarap testisi, "Hû Hak" okunan kahve ve boşanan dünya kadını.
Mustafa Vâzıh'ın sitemli meclis gazeli: ateş saçarak gelen sarhoş sevgili, ihanete teşekkür eden âşık, şarapla rakı gönderen meyhane piri ve periye çarpılan şair.
Mustafa Vâzıh'ın "-umdur benim" redifli gazeli: ruhun yarısı olan dudaklar, yara açıp saran gamze, gözyaşı tufanında bir Nuh ve Ankâ kuyruklarıyla kazanılan fetihler.
Mustafa Vâzıh'ın "tutsam" dilekleriyle örülü gazeli: kadeh, meze, rastık çekilen kaş, kınalı el ve "şiire bak" diye yakasından tutulmak istenen Fâris Bey.
Mustafa Vâzıh'ın Dîvânçe'deki altı beyitli tek gazeli: "bilmem görmedim" redifiyle şarap, gül, şişe ve Ankâ'da bulunmayan güzellik ve canı soran gamzeye verilen cevap.
Mustafa Vâzıh'ın sofuyla alay eden gazeli: koltuk altında iki veba yarası ve iki karpuz atasözü, fitne çeşmesi olan göz ve kimsenin kulağına küpe olmayan söz.
Mustafa Vâzıh'ın harf oyunlarıyla örülü gazeli: cim zülüf, elif boy ve nun gözle yazılan "can" kelimesi, ateşe atılan üzerlik tohumu ve zülfün tuğrası için istenen ferman.
Mustafa Vâzıh'ın çarşı güzellerini anlatan gazeli: şiveli bir bezirgân oğlu, âşıkları tıraş etmeye hazır diş çekici berber güzeli ve kaş kemeri karşısında tükenen takat.
Mustafa Vâzıh'ın "benefşe" redifli gazeli: boynu bükük menekşe, kaşın menekşe kelimesindeki nun harfine benzetilmesi ve mazmunun sonunda "bir mor çiçek" diye küçümsenmesi.
Mustafa Vâzıh'ın süzülen gözler üzerine gazeli: altın kına benzeyen sarı beden, kapanıp açılan bir Frenk çakısı gibi gamze, çakıcı nalbant güzeli ve yolunan rakip sakalı.
Mustafa Vâzıh'ın "olursa" redifli şûh gazeli: yatak ve yatalık oyunu, bulanık suda görünen balık atasözü, hamam sahnesi ve atalık ile babalık arasında bir söz oyunu.
Mustafa Vâzıh'ın "maşallah" redifli gazeli: nazar değmesin diye söylenen sözle sevgilinin dudağı, yanağı, yürüyüşü ve bin âşığı bıçaktan geçiren hançeri tek tek övülür.
Mustafa Vâzıh'ın Necm suresi telmihiyle açılan gazeli: benler üstünde besmeleye benzeyen kaş, gece aynaya bakma inancı ve "yarına Allah kerimdir" diye biten meclis daveti.
Mustafa Vâzıh'ın olumsuz emirlerle örülü gazeli: doğuştan sürmeli göz, gözyaşı denizine sarkıtılan iskandil, buz üstünde kayan çocuk ve bene öykünen biber tanesine beddua.
Mustafa Vâzıh'ın "n’olsun bu" redifli gazeli: al giymiş dünyanın mumu, etrafını alan pervaneler, gülerek meclise giren sevgili ve gam kılıcının yalnız Vâzıh'a inmesine şaşkınlık.
Mustafa Vâzıh'ın rubai vezniyle yazdığı iki gazelden biri: nun harfine dönen boy, Leylâ perçemine Mecnun olan can, aşk değirmeni ve kemançe ile kanun tevriyesi.
Mustafa Vâzıh'ın bir eğlence gecesini anlatan gazeli: cennet melekleri gibi dönen köçekler, felekleri dolaşan ah dumanı, sıvanan yenler ve altın benekli Şam kumaşı.
Mustafa Vâzıh'ın sevgilinin benlerini anlatan gazeli: Rum'u basan Hicaz süvarileri, hacıyı soyan bedevîler, mihrapta dua eden ben ve kara haplar veren hekim.
Mustafa Vâzıh'ın kâfir sevgiliyi İsa'ya şikâyet eden gazeli: mum olan mum, ahla eriyen gök kubbenin kurşunu ve kalemin kesildiği makta üzerine bir söz oyunu.
Mustafa Vâzıh'ın bir kayıkçı oğluna yazdığı gazel: yelken, kayık ve dipsiz deniz imgeleri, halk söyleyişinden deyişler ve mahallîleşme akımının izleri.
Mustafa Vâzıh'ın İstanbul ve Galata'yı anan gazeli: Bedahşan'dan gelen kadeh, şeytana pabuç giydiren şeyh oğlu ve fıkıh dilinden alınmış "akvâ" sözü.
Mustafa Vâzıh'ın sevgilinin perçemini anlatan gazeli: kara yakut taç, miskle yazılmış vefk, Şah Tahmasp gibi tuğ çeken perçem ve denizde Hızır ile İlyas.
Mustafa Vâzıh'ın su, şarap ve gözyaşı üzerine kurulu gazeli: kalp altını arıtan kezzap, kavuşma bayramında verilen can, hançere su verme ve cıva gibi akan gözler.
Mustafa Vâzıh'ın "Ne Şam'ın şekeri ne Arap'ın yüzü" sözüne dayanan gazeli: tekerleği kırılan gönül arabası, küçük ağız mazmunu ve kaş kılıcıyla zülfün savaşı.
Mustafa Vâzıh'ın zeytin tanesi ve kılıç tutan gamzeyi anlatan gazeli: Mâverâünnehir'i dolaşan göz, Ferhâr ipliği gibi bel ve fıkıh terimleriyle küçük ağız.
Mustafa Vâzıh'ın Amasya'yı Harşena adıyla andığı gazel: mızraklı kirpikler, Tatar güzeller, Karakalpak perçemleri ve ırmak gibi akan gözyaşları.
Mustafa Vâzıh'ın Mukatta‘ât bölümünü açan kıt‘ası: Balyemez topu gibi feryat eden gönül, amber kokulu tütün ve meclisten kalkan sevgilinin kopardığı kıyamet.
Mustafa Vâzıh'ın mektebe başlayan bir çocuğu anlatan nâ-tamâm gazeli: tellenen perçem, can kanından mürekkep, sîpâre ve dudak kıpırdatan çocukta Kevser.
Mustafa Vâzıh'ın sevgilinin bakışını anlatan nâ-tamâm gazeli: sarhoş eden ve öldüren bakış, yay kaş, ceylan gözü ve billah, vallah, vah vah, ah ah tekrarları.
Mustafa Vâzıh'ın sevgiliye "…dan mı öğrendin" diye seslenen nâ-tamâm gazeli: belden öğrenilen zarafet, ağızdan öğrenilen nezaket ve kendi kendine bulunmuş bir zulüm.
Mustafa Vâzıh'ın demirci bir güzele yazdığı iki beyitlik kıt‘a: feryat külüngüyle yumuşamayan demir yürek, çene elması ve bilgi ehlini yasa çağıran şair.
Mustafa Vâzıh'ın gündelik kelimelerle kafiyelenmiş nazmı: yara dağlarından çiçeklik, sinek gibi benler, sineklik olan zülf ve çantada keklik olan gönül kuşu.
Mustafa Vâzıh'ın konuşma diliyle yazılmış sitem kıt‘ası: hasta gönlü sormayan sevgili, pervane ile bülbül ve satın alınmış methiyeci köle olmadığını söyleyen şair.
Mustafa Vâzıh'ın "kızıl kızıl" redifli nâ-tamâm gazeli: ağlayan gözden akan kan, sevgilinin şaraptan kızaran gözü, dal harfi gibi kaş ve kana bulanan etek.
Mustafa Vâzıh'ın Mukatta‘ât bölümündeki tek Farsça nazmı: huri gözündeki kara nur gibi bakış, gece uyanık bir Leylâ, altın şemse ve aynaya konmuş inci.
Mustafa Vâzıh'ın üç beyitlik nazmı: can mumunun çevresinde dönen dert pervaneleri, bayramlık giydirilen göz bebeği ve çene limonunu yazarken sulanan kalem.
Karekod · QR code
Bu sayfanın karekodudur. A5 olarak yazdırıp asabilir ya da yapıştırabilirsiniz; okutan kişi doğrudan bu içeriğe ulaşır.
This QR code links to this page. Print it on A5 and post it anywhere; scanning it opens this content.